Vita Antonii Abba's Iconografie Vuur Antonianen Kunsten Cultus Folklore Plant Dier Literatuur Paulus Hilarion Maria Simeon Adolphus
Nederlands Frans Italiaans Spaans Portugees Koptisch Duits Orthodox Engels Amerikaans Aziatisch
Antonius beelden in Belgische niet-Antonius plaatsen M-O
Plaatsen A-B C-G H-K L-N O-R S T-Z Beelden A-B C-G H-L M-O P-S T-Z Kalender Kaart
Mechelen, 2013. Mons (Bergen). Namur (Namen). Opwijk.
Veel foto's zijn afkomstig van het Belgische Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium.

Maarke-Kerkem,
Kapel Sint-Vincentius;
beeld uit 1501-1600 (links).
Korte T-staf, gesloten boek in de linkerhand, zeer groot varken.

Beeld uit 1801-1900 (rechts).
Gesloten boek in de linkerhand; zittend varkentje.

Maboge
Samrée, Église Saint-Roch;
beeld uit 1301-1400 (links). Correct hoofddeksel, met knoop-en-gat sluiting; T op de schoudermantel; staand in de vlammen.

Beeld uit 1700 (rechts).
Een nogal geëxalteerde Antonius zonder attributen, behalve het liggende 'speelgoed' varken met klokje om de hals.

Machelen
Kerk Sint-Gertrudis;
beelden uit 1491-1510 (links) en 1701-1800 (rechts).

Magaret, Wardin, Église Saint-Martin; 1601-1610.
Maisières, Église Saint-Martin; 1601-1700. Oorspronkelijk een beeld van Franciscus van Assisi, dat door de toevoeging van het varkentje een Antonius is geworden.

Malèves, Sainte-Marie-Wastines, Église Saint-Ulric; 1541-1560.
Een open boek en klokje op /  aan de linkerhand; samen met zijn varkentje staande in de vlammen.

Maubray, Église Saint-Amand; 1591-1610.
Een open boek en klokje op /  aan de rechtererhand; een korte staf in de linkerhand; bidsnoer met grote kralen; Opkijkend varkentje, met opgeheven pootje, en klokje om de hals.
Mechelen
Kerk Sint-Jan-Baptist en Evangelist
We bezochten Mechelen op 12 december 2013, i.h.b. de kerken Sint-Pieter en Pauwel en Sint-Jan-Baptist en Evangelist.
In de eerste kerk troffen we geen Antonius aan; in de tweede wel. Dezelfde beelden als vermeld op de Belgische inventaris site (hieronder in zwart-wit) maar in andere posities.
Beeld van het Hoveniersambacht door J. Goossens, 1922. Zie ook hieronder links. Beeld uit 1501-1600. Zie ook hieronder rechts.
Vreemde opstelling van het Antonius-beeld, zo geflankeerd door twee identieke kleinere beeldjes. Antonius heeft een lange herdersstaf; vlammen aan de voet. Op het flankerende beeldje rechts staat: Hoveniersambacht. En een naam: Jff. Lettani. Zie boven midden. Mooi, het beeld zo in de nis. De staf van Antonius is verdwenen; hij heeft vlammen aan de voet. Een half-zittend varkentje met borstels op de rug.

Verrezen Christus met kruis omringd door heiligen, van Egide Smeyers, 1687.
De heiligen zijn Mozes, Boetvaardige David, Petrus, Maria-Magdalena, Johannes de Doper, Antonius abt, Barbara, Johannes de Evangelist en Nikolaas van Myra.
Antonius staat w.s. links naast de pilaar, leunend op een korte staf.

Kerk Sint-Pieter en Pauwel
Boetvaardige kluizenaar. 1651 tot 1700.
Beeld door de Meester met de Vijfbladige Bloemkroon, 1551-1575.
Fraai hoofddeksel. Open boek; toefje vlammen aan de voet. Varkentje tilt een pootje op.
Dit beeld hebben we bij ons bezoek niet gevonden. Volgens de vrouw die daar oppaste, zou het er ook niet zijn.
Kerk Sint-Jozef
Kerk Sint-Jozef (Mechelen, Battel). Beeld uit 1601-1700.
Antonius steunt met de linkerhand op een medium-lange T-met-haak staf. Het varkentje staat achter hem.
Berthout instituut-Klein Seminarie Godshuis van de Oliveten
Beeld uit 1501-1550.
Schilderij “Sint-Antonius kluizenaar”, 1850-1950.
Voor de locatie hiervan vond ik ook vermeld O.C.M.W.
Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn
Beeld uit 1501-1600.
Beeld uit 1501-1600.
Triptiek met Kruisiging en heiligen uit 1401-1410.
Antonius staat in de hoek rechtsonder.

Antonius, met de linkerhand steunend op een korte haak-staf, luidt zijn klokje boven het vuur.
Geschilderde plaat afkomstig van collecteschaal, 1801-1900.
Museum Schepenhuis
Besloten hofje, 1501-1550, met twee luiken.


Antonius heeft een gevorkte baard.
Hij heeft een korte haak-staf in de linkerhand.
Hij lijkt te lezen in een boek op de rechterhand.
Zijn varken, met slagtand, staat achter hem, neerwaarts kijkend.
Beeld uit 1500.
Voor de locatie hiervan vond ik ook vermeld OCMW.
Prachtig beeld! Mooi hoofddeksel. Korte knoestige haak-staf in de rechterhand; gesloten boek op de linkerhand. Bloemmotieven op de kleding. Opkijkend varkentje met één pootje geheven, uit de vlammen.
Wat zou die vrouw in de console te betekenen hebben?

Mehaigne, Église Saint-Pierre; 1601-1700.
Melen, Église Saint-Job; beeld door Joseph Debra, 1855.
Zeer groot varken.

Melle, Kerk Sint-Martinus, beeld aan de westgevel door Jules Vits, 1902.
Melles, Église de la Sainte-Vierge; 1551-1600.
Correct hoofddeksel. Opkijkend varkentje, met één opgetrokken pootje, en klein klokje om de hals.

Mellery, Église Saint-Laurent; Beeld uit 1500-1510 (links).
Korte haakstaf; open boek; neerkijkend varkentje.

Beeld uit 1800-1900 (rechts).
Lange kruis-staf met klok. Zeer groot varken.
Minderhout, Kerk Sint-Clemens; 1601-1700.

Molenbeersel, Kerk Sint-Leonardus; 1891-1900. Lange staf. Bloemmotieven. Varkentje met hangoren. Momalle, Chapelle Notre-Dame de l'Arbre; 1601-1610. T op de schouder. Korte knoestige staf. Momalle, Église Notre-Dame; muurschildering door Adolphe Tassin, 1898.
Opvallend aan de muurschildering (rechtsboven) zijn de drie opkijkende varkentjes en het wapenschild daaronder met drie T's met klokjes eraan, die doen denken aan het symbool van de Orde van de Ridders van Sint Antonius in Barbefosse.
Mons (Bergen)
Église Saint-Nicolas
Beeld uit 1691-1710 (links).
Antonius die gekroond wordt door twee putti, een zeldzame voorstelling. Hij heeft een korte T-staf in de rechterhand; een gesloten boek in de linker. Zijn varkentje met klein klokje om de hals staat achter hem.

Reliëf op pilaar van een hek voor een kapel uit 1691-1710 (rechts).
Antonius heeft een korte scheve T-staf en een klok in de linkerhand; een open boek in de rechter. Zijn varkentje staat naast hem.
De kop eronder, boven het eikenblad, zou dat de duivel zijn, onderworpen door Antonius?

Collégiale Sainte-Waudru
Glas-in-loodraam uit 1526, met de heiligen Antonius en Donatianus, en de donateur Hugues Matinée.
Correct hoofddeksel. Hij leest in een open boek. De T-met-klokje op zijn schoudermantel doet denken aan het symbool van de Orde van de Ridders van Sint Antonius in Barbefosse, wier centrum in Havré vlakbij lag.
Glas-in-loodraam uit 1536.
Is Antonius hier afgebeeld met donateur Antoine de Lalaing?
Grafmonument uit 1422;
Antonius, met korte staf, in aanbidding voor de Maagd.
En hieronder nog een vrijwel identiek monument.
Of zou het een fotografische vertekening zijn, en veroudering?
 
Rue de la Coupe 37
Steen uithangbord met een bas-reliëf van Sint Antonius de Grote en zijn vaark bij een kapel in een bos.

Montzen, Église Saint-Etienne; beeld uit 1731, gekocht te Aix-la-Chapelle (Aachen).
Zeer lange breed-dwarsstuk T-staf met twee klokjes.

Montzen, Château de Streversdorp; retabel uit 1814, met Paus Corneille de Civita Vecchi, Antonius en Bisschop Hubert de Liège, onder de Heilige Drie-eenheid.

Moortsele, Kerk Sint-Amandus; processie vaandel, 1801-1900.
Een zittende, lezende Antonius. Zijn varkentje loopt voor hem.
Munsterbilzen,
Kerk O.L.Vrouw Hemelvaart,
1801-1900.
Mooie gestileerde T-staf met twee klokjes. Correct, gevorkte baard. Bloemmotieven. Opkijkend varkentje.
Namur (Namen)
Musée des Arts anciens du Namurois
Houten beeld uit 1501-1600, afkomstig uit de Chapelle de la léproserie des Grands Malades.
Vooral aan de achterkant is goed te zien dat het eens geheel beschilderd was. Ook het hoofddeksel is zo goed te zien. Opvallend grote klok aan de hand, m.i. de correcte afmeting en plaats.
Schilderij uit 1551-1600.
Zijn varkentje achter hem, links, is nog net zichtbaar.
Schilderij uit 1551-1600 met Antonius en de kanunnikesse Antoinette de Blois, die op een wat intieme wijze gesteund wordt door Antonius, terwijl zich op de achtergrond een “Verzoeking” door een schone dame afspeelt.
Op het andere tableau Andreas en zijn martelaarschap.

Nederhasselt, Kerk Sint-Amandus; schilderstuk boven het altaar door Pieter de Clerck, 1852.
Vóór Antonius, op een boomstronk, liggen een open boek en een schedel.
Links zit zijn vrij groot varken met een klokje om de hals.
Voor dit schilderij staat een reliekschrijn uit 1701-1800.
Een staande, lezende Antonius met opkijkend varkentje.

Neer Parochie: Sint Martinus.
Antonius draagt een correct hoofddeksel, kap, en heeft een gevorkte baard. Hij heeft een lange herdersstaf in de linkerhand. Een open boek op de rechterhand. Vlammen aan de voet.
Neeritter Parochie: Sint Lambertus.
Antonius heeft een zeer lange breed-dwarsstuk, gestileerde T-staf met twee klokjes eraan, in de rechterhand. Een open boek op de linkerhand. Zijn opkijkend varkentje zit naast hem.
Aan de andere kant is een groene draak of demon.
Onder de console zijn eikebladeren.

Neeroeteren,
Kerk Sint-Lambertus;
Eikenhouten beeld gehouwen door de Meester van Elsloo, 1520-1530.
Het is niet zo goed te zien, maar Antonius vertrapt hier een draak (of twee draken?). En is dat een varkentje vóór Antonius dat hem helpt bij het verslaan van de draak?
Vreemd detail ook is die kop op zijn staf (linksonder).
 

Neerpelt, Herent. Kapel Sint-Willebrord; beelden uit 1601 tot 1700.
Mooi haar en gevorkte baard. Antonius steunt met de rechterhand op een knoestige korte T-met-haak staf. In de linkerhand een open boek. Geometrische en bloemmotieven op de kleding. Zijn varkentje, met klok om de hals, staat achter hem.
Antonius is blootsvoets.

Neerwinden, Kerk H. Kruis; 1600-1699. Correct haar en gevorkte baard Korte haak-staf. Opkijkend varkentje, met een opgetrokken pootje. Neigem, Kerk Sint-Margriet; 1701-1800.
Zeer lange gestileerde T-staf met klok in de linkerhand. Open boek in de rechterhand. Varkentje half verborgen in zijn kleed.
Nieuwerkerken, Kerk Sint-Pieter; 1501-1525.
Jeugdige Antonius. Grappig, zeer klein los staand varkentje.

Nijlen, Kerk Sint-Willibrordus; beeld door Petrus de Roeck, 1921.
“Modern”, maar toch ook zeer klassiek; korte knoestige haak-staf;
zeer klein varkentje; mooie gestileerde vlammen.

Ninove
Kerk O.L.Vrouw Hemelvaart; 1701-1800.
Boven het oorspronkelijke beeld. Rechts het beeld na de "restauratie" (=vernieling).
Een nogal dynamische, dramatische Antonius. De staf is verdwenen. Een open boek, met zichtbare tekst, op de rechterhand. Groot opkijkend — maar liggend — varken, met één pootje gekromd.

Nivelles, Collégiale Sainte-Gertrude; 1500-1510.
Gevorkte baard, korte knoestige haak-staf en klok in de rechterhand. Open boek op de linkerhand.
Neerkijkend varkentje naast Antonius.

Noblehaye,
Bolland, Chapelle Notre-Dame des Vertus;
1601-1700.
Mooi “echt” bidsnoer, met correct grote kralen.
T
op de borst. Korte staf.
Neerkijkend varkentje naast Antonius.

Noduwez, Église Saint-Georges; beelden uit 1501-1600. (Rechts) Mooie klok. Borstelig varkentje, neerkijkend, in de vlammen. Noville-sur-Mehaigne, Église Saint-Philibert; 1841-1860.

Noiseux, Église Notre-Dame; 1841-1860.
Zijn gezicht is op deze foto niet zo goed te zien, maar deze nogal geëxalteerde Antonius kijkt omhoog. Bloemmotieven op de kleding (ranken).
Nothomb, Église Exaltation de la Sainte-Croix; 1701-1800.

Ochamps, Église Saint-André; retabel 1887. Oelegem, Kerk O.L.Vrouw ten Hemel Opgenomen; het polychrome beeld uit 1655. Grappig, "grijnzend", opkijkend varkentje. Antonius heeft geen staf. Een gestileerde A op de mantel. (Zie ook Millegem.) Oeudeghien, Église Saint-Nicolas; 1591-1700. Een vreemd varkentje; lijkt eerder een grote muis of rat. In de vlammen.

Okegem, Kerk O.L.Vrouw Presentatie; Antoniusaltaar uit 1701-1800. Met schilderij door Johannes Josephus de Loose, 1846, “Meditatie van de H.Antonius abt”. Onder het altaar is een muurschildering van wat lijkt het sterven van Antonius.
Olmen, Kerk Sint-Willibrordus; 1857.
Korte T-staf. Open boek. Zeer gestrekt omhoogkijkend varkentje, of in ieder geval de kop.

Olne, Saint-Hadelin, Église Saint-Hadelin ; 1591-1600.
Min of meer correct hoofddeksel, met knoop-en-gat sluiting, maar een vreemde kruis-staf. Ook zeer vreemd is het geknielde, omhoogkijkende varkentje. Zou daarvan een helft zijn afgebroken?
Open boek en klok op / aan twee handen.
Olsene, Kerk Sint-Petrus; reliekschrijn uit 1701-1800.

Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek, Kerk O.L.Vrouw; 1500-1599. T-staf van correcte lengte in de linkerhand. Open boek in de rechterhand. Borstelig neerkijken varkentje met klokje in een oor. Gestileerde vlammen. Oosterlo, Kerk Sint-Lucia; 1801-1900. Korte T-staf in de rechter arm geklemd. Lezend in open boek. Varken achter hem. Oosterlo, Kerk Sint-Lucia; 1876-1900. Korte haak-staf en klok in de rechterhand. Open boek in de linker. Bloemmotieven. Zeer klein varkentje. Gestyleerde vlammen.

Oostham, Kerk O.L.Vrouw Geboorte; 1510.
Mooi hoofddeksel.
Klok aan de linkerhand en boek op de arm links. Korte staf.
Het opkijkende varkentje is bijna deel geworden van de mantel.
Vlammen toefje.

Oostmalle, Sint-Laurentius Kerk. Relieksarcofaag gemaakt door Walter Pompe in 1751.
Gevorkte baard. T op de schouder. Open boek op de rechterhand. Korte haak-staf in de linkerhand. Grote varkenskop naast / achter hem.


Oostwinkel, Kerk Sint-Jan-Onthoofding;
(links) beeld aan de gevel 1750.

(rechts)
Beeld uit 1751-1700.
Correct haar en baard. Hij heeft een ‘zelfbouw’ crucifix met klok in de rechterhand. Een open boek op de linkerhand.

Oostrozebeke.
In de Sint Amanduskerk staat dit houten Antoniusbeeld, gemaakt door een lokale beeldhouwer Adiel Declerck.
Info en foto van Antoon Vanquaethem.

Oostrum,
O.L.V. kerk 16e eeuw.
Een strenge Antonius, draagt een correct hoofddeksel, kap.
Hij heeft een lange T-staf in de linkerhand.
Een boek op de rechterhand.
Antonius vertrapt een demon, die zich half opricht en met een klauw aan de mantel van Antonius trekt.
Opwijk
Opwijk, pastorie. Het beeld van de H. Antonius abt werd in 1640 voor de St.-Pauluskerk door de Mechelse kunstenaar Antoon Faydherbe vervaardigd.
Een bijna perfect beeld: hoofddeksel, T-staf, klok, opkijkend varkentje; vlammen aan de voet. Ik vraag me wel af wat het zwarte object is dat hij in zijn linkerhand houdt, naast/voor het boek. Misschien een zak voor het bidsnoer?
Bloemmotieven op de mantel.
Opwijk, Sint-Paulus kerk; beeld door Hendrik Peeters-Divoort, van 1867.

Bloemmotieven op de mantel.
Een liggend, vreemd varkentje, vooral zijn snuit.
Zie Merchtem voor een aardige legende over de Pauluskerk van Opwijk.

Opprebais, Église Saint-Aubin; 1501-1600. Ostiches, Église Saint-Pierre; 1501-1600. Korte haak-staf. Klein varkentje. Staand in de vlammen. Oteppe, Église Saint-Michel; beeld door Corneille Jansen, 1880. Zeer lange kruis-staf met klok. Bloemmotieven op de mantel; opkijkend varkentje.

Oudegem, Kerk O.L. Vrouw Hemelvaart; phylacterium door Hubertus Franciscus Willick, 1748;
(Links) Antonius met puntmuts capuchon.
Oudegem, Kerk O.L. Vrouw Hemelvaart;
beeld uit 1801-1900.
Zie ook de Antoniuskapel in Oudegem.  

Overbroek, Kerk Sint-Willibrordus; beeld door Jan Gerrits, 1891-1900. Haakstaf en klok in de rechterhand. Varkentje onder de mantel. Overhespen, Kerk Sint-Sulpitius; 1600-1699. Bijzondere bisschopsstaf, 'romige' vlammen, grappig varkentje. Bloemmotieven. Toefje vuur. Overpelt, Kerk Sint-Martinus; 1501-1600. Antonius, lezend in een klein boek, lijkt een demon te vertrappen. Staand in de vlammen.

Overijse, Kerk Sint-Martinus; koorstoel door gebroeders Goyers, 1880.
Lange kruis-staf met klokje.
Overijse, Kerk Sint-Martinus; (boven en rechts) beeld uit 1501-1510. Bisschopsmijter. Haakstaf in de rechterhand. Met wijsvinger wijst hij op het open boek. Het varkentje of zwijntje staat met één pootje op de schoen van Antonius.

Heeft u informatie over Antonius Abt, of vragen, neem dan contact op met mij: Dolf Hartsuiker