Vita Antonii Abba's Iconografie Vuur Antonianen Kunsten Cultus Folklore Plant Dier Literatuur Paulus Hilarion Maria Simeon Adolphus
Nederlands Frans Italiaans Spaans Portugees Koptisch Duits Orthodox Engels Amerikaans Aziatisch
Saint Antoine en France plaatsen van Saint-Antoine
Frankrijk A-B C-G H-M N-R St.A S T-Z Wallonië A-G H-O P-Z Corsica Luxemburg/Zwitserland
niet-Antonius plaatsen A-C D-L M-R S-S T-Z Parijs Louvre, musea, galeries Frankrijk musea A-H, I-Z
Saint-Antoine-l'Abbaye 2006, 2007, 2015 Processie; Saint-Antoine-d'Artiguelongue; Saint-Antoine-de-la-Chassagne; Saint-Antoine-de-Ficalba; Saint-Antoine-la-Forêt; Saint-Antoine-sur-l'Isle; Saint-Antoine-de-Landéda; Saint-Antoine près Malbuisson; Saint-Antoine-de-Pelvoux; Saint-Antoine-de-Pont-d'Arratz, 2011. Saint-Antoine-du-Rocher; Overige Saint-Antoine plaatsen.
De plaatsnaam Saint-Antoine
Er zijn in Frankrijk tientallen plaatsen die met "Saint-Antoine" in hun naam. Sommigen daarvan zijn naar Antonius van Padua vernoemd, of naar lokale heiligen die ook Antoine heetten, zoals Saint-Antoine-du-Rocher, maar de meesten zijn naar Antonius Abt vernoemd. In het algemeen zijn het zeer kleine plaatsen, stadjes en dorpen; soms zelfs niet meer dan een gehucht of een kruispunt van wegen. Dit komt ook wel overeen met het karakter van Antonius als beschermheilige van het platteland — en niet zozeer de grote stad.
Hieronder zullen niet alle Saint-Antoine plaatsen aan de orde komen; alleen die enige belangrijkheid of omvang hebben. Ik rangschik ze alfabetisch naar de laatste aanduiding.
Sommige plaatsen zijn al elders vermeld omdat "Saint-Antoine" als voorvoegsel wat minder duidelijk of gebruikelijk was, zoal bijvoorbeeld Galamus, dat ook wel bekend staat als Saint-Antoine de Galamus, maar dat toch meestal kortweg Galamus wordt genoemd.
Aan het eind van alle "Saint-Antoine" plaatsen maak ik een lijst van deze en de minder belangrijke plaatsen, of plaatsen waar ik weinig informatie over heb kunnen vinden.
Saint-Antoine-l'Abbaye (138 C1) Antonius abdij
Abdij
De geschiedenis van Saint-Antoine-l'Abbaye is op de pagina over de Antonianen al uitgebreid aan de orde geweest, dus nu zal ik het voornamelijk over het heden hebben.
Het moet enige tijd vóór de Tweede Wereldoorlog zijn geweest dat Noordeloos op bezoek ging bij
"de eertijds zoo roemruchte abdij der Antonianen te St.-Antoine in het aartsdiocees van Vienne, het oudste centrum van intense Antonius-verering in het westen.
Het bezoek is een teleurstelling: De voormalige abdij is oud en vervallen. Een deel is voor lekendoeleinden in gebruik genomen. Een ander gedeelte dient voor pastorie en de rest is verblijfplaats voor uilen en vleermuizen. Wat breekt of verweert wordt nimmer hersteld. Een weinig beter is het met de abdijkerk gesteld, dank zij de zorgen van de pastoor, die ten bate van de kerk op gezette dagen de bezoekers rondleidt en de 'schatten' van de abdij toont. Het is betrekkelijk weinig en zij bevatten niets elementairs."
Tegenwoordig is het wel een stuk beter gesteld, met de materiële aspecten in ieder geval. Er wordt flink gerenoveerd en gerestaureerd, met het oog, denk ik, voornamelijk op toeristen.

Maar de kerk wordt toch zeker nog wel voor religieuze doeleinden gebruikt.
Het wapen van Saint-Antoine-l'Abbaye met de Antoniaanse T
Toen we er in 2006 waren, vond er in de abdij een eucharistie-dienst plaats tijdens welke drie peuters werden gedoopt en er waren tientallen gelovigen, de drie families natuurlijk, en nog enkelen.
En er waren ook redelijk wat toeristen, vrijwel allemaal Frans, dat wel.


Het beeld van Antonius in 2006; een beetje stoffig.
Antonius steunt met de rechterhand op een korte T-staf.
Hij heeft een open boek op de linkerhand, met de tekst naar het publiek gekeerd.
Een zeer klein varkentje staat onder zijn mantel.
Het 16e eeuwse beeld van Antonius zoals getoond op de Franse inventarisatie-site.
Hij heeft dan nog een blauwe mantel
.
De processies voor Antonius — "op Hemelvaartsdag, als de orde der Antonianen haar generaal-kapittel hield en de reliekschrijn met het gebeente van S. Antonius door de hoogste adel in plechtige processie werd rondgedragen en talloze pelgrims naar St.-Antoine kwamen" — zijn sinds de 60er jaren enorm gekrompen.
In 2006 waren we net een week te laat, omdat we het niet wisten.
Als we er in 2007 heengaan, speciaal om de processie te zien, horen we dat deze op die Hemelvaartsdag — voor het eerst in 700 jaar — niet doorgaat, omdat Saint-Antoine een "jumélage" is aangegaan met Sermonetta, een Italiaans plaatsje, en ze het Antonius-feest nu samen vieren. (Maar zie hieronder, 2015)
De reliekenkist van Antonius bevindt zich achter het ovalen raster van het marmeren en bronzen reliquiarium, centraal in de basiliek van Saint-Antoine.
(Zie ook hieronder.)
Processie Hemelvaartsdag 2015
De abdij gezien vanuit de Grange-du-Haut
Op Hemelvaartsdag in 2015 zijn we dan eindelijk getuige van de Processie met de Relieken van Antonius. Eens in de tien jaar worden bovendien de botten uit de kist gehaald en aan het volk getoond. Helaas niet dit jaar, maar het is een goede reden om nog eens terug te komen.
De basiliek wordt (zoals gewoonlijk, continu lijkt het) gerestaureerd, en maakt ondanks de aanstaande viering een stoffige indruk. Ik maak weer foto's van het Antonius-beeld en de Antonius-nis net naast de zij-ingang.
Er branden kaarsen in de nis en voor het beeld. Het schilderij, zeer vaag, toont de bekende scène van Antonius die op bezoek is bij Paulus van Thebe terwijl de raaf met een broodje komt aanvliegen. Het beeld van Antonius in 2015. Antonius steunt met de rechterhand op een korte T-staf.  Hij heeft een open boek op de linkerhand, met de tekst naar het publiek gekeerd. Een zeer klein varkentje staat onder zijn mantel.
De houten kist met zilveren beslag en reliëfs is uit zijn normale behuizing (achter het altaar rechts) gehaald en staat prominent voor het altaar. Sommige religieuzen raken de kist even eerbiedig aan; één (een in het zwart geklede priester, naar verluid van het nabijgelegen orthodoxe Antonius-klooster in Saint-Laurent-en-Royans) kust zelfs het deksel.
De mis wordt geleid door de bisschop van Grenoble, Guy de Kerimel. De kerk is afgeladen vol, zo'n 350 mensen; ook lopen van tijd tot tijd toeristen door de zijgangen. Het thema van de mis is, hoe kan het ook anders op Hemelvaartsdag, de hemel en het leven na de dood, en betekenis hierin van Antonius. De bisschop (s)preekt helder en met veel overtuiging.
Glas-in-lood raam met een nogal 'gewone' afbeelding.
Antonius heeft een lange kruis-staf met klok eraan in de rechterhand.
Een gesloten blauw boek op de linkerhand.
Zijn varken staat naast hem, dicht tegen hem aan, neerwaarts kijkend.
De beeltenis van het glas-in-lood raam komt exact overeen met die op een raam in de Sint Andreaskerk in Issenheim.

De processie met de kist verlaat de kerk via de hoofdingang (waar restauratiewerkzaamheden plaatsvinden) en gaat rond op de binnenhof van de Abdij. De "hoogste adel", zoals in de tijd van Noordeloos lijkt niet aanwezig.
Op enkele plaatsen wordt even halt gehouden en vindt een gebed tot Antonius plaats.
De processie biedt een goede gelegenheid de reliek-kist van alle kanten te fotograferen (zie hieronder).

De processie wordt besloten voor de zij-ingang van de basiliek, waar de alle deelnemers onder de kist doorlopen, leken zowel als religieuzen, en als laatste de bisschop, om dan de kerk weer in te gaan. Een 'magische' handeling, ongetwijfeld bedoeld om de zegening van Antonius te verkrijgen.
De kist gaat via de hoofdingang naar binnen en wordt weer voor het altaar opgesteld, waarna de viering wordt besloten.
Op de binnenhof worden dan gratis drankjes en hapjes uitgereikt. Daarna is er nog een picknick.

De kist met relieken van Antonius
Deze kant van de reliekenkist is normaliter zichtbaar achter het ovalen raster van het marmeren en bronzen reliquiarium, centraal in de basiliek van Saint-Antoine. Op de twee zijkanten zijn scènes uit het Leven van Antonius afgebeeld.
Links Dit lijkt mij de scène uit het Leven van Antonius waar hij zijn bezittingen uitdeelt aan de arme mensen van zijn dorp. Enigszins merkwaardig heeft Antonius een soort tulband op en een sik. Centraal staan een vrouw met kind. Daarachter een pelgrim met staf.
De sterf-scène van Antonius met zijn twee discipelen Marcarius en Amatas; daarachter rechts, de begrafenis; en boven links, engelen dragen hem ten hemel.
Op de voorgrond spreekt Antonius de dieren toe die zijn tuintje verwoesten, en die vervolgens hun gedrag verbeteren.
In de achtergrond zijn bezoekende monniken (denk ik) bij een zittende Antonius. Het tuintje met verse groenten had Antonius ook speciaal ingericht om zijn bezoekers goed te eten te kunnen geven.
  Aan beide korte kanten van de kist bevindt zich hetzelfde wapen met prominent de T's van Antonius en de Antonianen.
De twee leeuwen en de centrale koe/stier zijn wat raadselachtig. Aan wie of wat zou dit wapen behoren?
De zijkant van de reliek-kist met het sleutelgat. Deze kant is gewoonlijk niet zichtbaar.
Op de voorgrond is een Bezoeking van Antonius afgebeeld; een gehoornde demon met klauw-voeten staat naast hem; en een gevleugelde, gesnavelde demon ligt voor hem.
In de achtergrond (links) is een zittende Antonius die leerlingen en/of bezoekers onderwijst.
Deze scène is moeilijk te duiden. De staande centrale figuur heeft een tulband en een zwaard, dus deze zou nauwelijks Antonius kunnen zijn. Maar de zieken en kreupelen kijken wel naar hem op. Of zou Antonius door het venster naar binnen kijken?
In de achtergrond zien we Antonius in de deur van zijn hermitage, terwijl een reuasachtige demon aan hem verschijnt. Dit wordt vermeld in de Vita.

Op de voorgrond is een geknielde Antonius die bidt. Tegenover hem staat een demon met staart.
In het middenveld zouden de twee figuren Antonius en Christus kunnen voorstellen.
In de achtergrond rijst Antonius uit zijn graf en rijkt naar een figuur (God?) in de hemel.

  Het wapen is vrijwel identiek aan dat hierboven, maar hier is boven de helm een open leeuwenbek, terwijl op het wapen van de andere kant op die plaats een uil staat.
Nog meer objecten in Saint-Antoine
Op de Franse inventarisatie-site kwam ik een flink aantal beelden en schilderijen van Antonius, en andere Antoniaanse objecten, tegen die we bij onze bezoeken niet gezien hebben.
Twee bustes van Antonius, (links) uit de 17e eeuw met prominente T op de schouder; en (rechts) uit de 18e eeuw.
Verzoeking van Antonius, door David Teniers, 17e eeuw.
Beeldje van Antonius; 18e eeuw.
Antonius steunt met de rechterhand op een korte T-staf. Hij heeft een vrij grote klok in de linkerhand.
Zijn vrij groot varken staat achter hem.
Antonius, met korte T-staf, tezamen met een vrijwel naakte (zeer ongewoon) Paulus van Thebe en raaf die het brood brengt. 17e eeuw.
Antonius (met karakteristieke "Koptische" muts) met Paulus van Thebe in zijn gevlochten jas, en raaf in de lucht en leeuw (zeer klein afgebeeld) in het midden, die het graf van Paulus zal graven. Door Marc Chabry, 18e eeuw.
Antonius (neem ik aan), rechts achter, op bezoek bij de heilige Familie.
18e eeuw.
Christus aan het Kruis omringd door heiligen. Onder wie Antonius.
Door Michel Manière, 17e eeuw.
Twee schilderijen uit de 17e eeuw, van Monnoyer (links) en Nicolas Robert (rechts).
Schilderijen van boeketten waren op een gegeven moment erg populair in Europa, maar aangezien deze twee schilderijen zich het "hoofdkwartier" van de Antonianen bevinden, waar hun belangrijkste hospitaal was, zouden we kunnen verwachten dat dit bloemen van kruiden zijn die bij de genezing van Antoniusvuur werden gebruikt.
Musée départemental
In het Musée départemental bij de Abdij zijn onder andere dit fraaie glas-in-lood raam en beeldje van Antonius te vinden.

Op het raam is een Bezoeking door de vurige duivel en een Verzoeking door een wulpse dame (of is het een duivelse she-male?) uitgebeeld. De vlammen branden aan de voeten van Antonius.
Bij het 17e eeuwse beeldje branden de vlammen in of op het boek. Het kleine varkentje schuilt onder de mantel.
Stadhuis
In een gedeelte van de voormalige abdij van Saint-Antoine, nu het stadhuis, zijn ook nog beeltenissen van Antonius aan te treffen.

Zoals het schilderij op het retabel van de doopvont kapel, hier rechts.
Antonius heeft een T op de schoudermantel. Hij heeft een korte haak-staf in de rechterhand, en een grote klok in de linkerhand.
Noord-kapel, muurschilderingen: (links) scènes uit het leven van Sint Antonius, en Kruisiging.
(Rechts) Dood van Sint Antonius, en St. Christopher.

De schildering rechts wordt dan wel beschreven als de "dood van Antonius", maar voor zover ik het op deze vage afbeelding kan zien, is het de dood van Paulus van Thebe, waar Antonius komt om samen met de leeuwen (nog net te ontwaren), zijn graf te graven.
Antifonarium, koorboek met gezangen, dat gebruikt wordt in het getijdengebed, gebonden in Marokkaans leer met het wapen van Saint-Antoine als centraal medaillon, en de fleur de lys in de hoeken.
Meer over fleur de lys, bij planten.
Het stadje
De bron / fontein onder het Hospitaal complex. In 2015 was deze bron droog, grijs en stoffig.
Saint-Antoine-d'Artiguelongue (129 F2) Antonius kerk
Saint-Antoine heette eerst Artiguelongue, maar werd in het midden van de 13de eeuw Saint-Antoine-d’Artiguelongue toen er een Commanderij van Antonianen werd gevestigd.
De orde van Antonianen, sinds 1070 gesticht te Saint-Antoine-l’Abbaye, telde al snel duizenden religieuzen die door heel Frankrijk uitzwermden om commanderijen te creëren, zoals ook die in Artiguelongue.

Toen het Antoniusvuur in Europa woedde en genezingen zich bij de relieken van de heilige voordeden, vonden er op 17 januari, voor het feest van de beschermheilige, bedevaarten plaats naar alle commanderijen, dus ook naar die van Artiguelongue, waar een reliek van de heilige wordt bewaard.

Dit reliek zal niet meer in een gebouw van de Commanderij zijn, want daar is alleen nog maar de poort van over (die ook nog eens privé-bezit is), maar zal dus waarschijnlijk in de Antonius-kerk aldaar worden bewaard. Over de exacte bewaarplaats heb ik nog geen correcte aanduiding.

Het varken van de Antonius staat centraal in het feest van de beschermheilige van het dorp.
Er worden ter plaatse twee verklaringen geven voor de aanwezigheid van de kleine big als metgezel van Antonius.
Eén daarvan doet denken aan de legende die in Barcelona voor het eerst opduikt:

Een zeug zou een big, huilend en blind, aan de voeten van de heilige neergezet hebben. Deze werd zo geroerd door zijn tranen dat hij hem zijn zicht teruggaf. De dankbare big verliet hem niet meer en volgde hem in zijn afzondering.
[Zie op mijn site de pagina over het varken]
De andere verklaring is het bekende verhaal van het geprivilegieerde varken der Antonianen.
Het feest schijnt sinds de 14de eeuw — dus ook heden ten dage nog, op de zondag het dichtst bij de 17e januari — zo gevierd te worden, dat vijf varkens in de straten van het dorp worden losgelaten, en dat men deze na een loterij kan winnen.
Ik heb hiervan op het internet nog geen foto’s gevonden.

Het beeld van Antonius in de kerk.
Antonius heeft een zeer lange staf in de linkerhand.
Een gesloten boek in de rechterhand.
Zijn varkentje zit naast hem, dicht tegen hem aan.

Saint-Antoine-de-la-Chassagne (120 A1) Le Mas-Laurent 14e eeuw
Deze kleine kerk was oorspronkelijk gebouwd in het dorp van Saint-Antoine-de-la-Chassagne in de gemeente Saint-Frion. De grond was geschonken door het Kapittel van Moutier-Roseille.
De beschermheilige van de kerk is Sint Antonius Abt.

In vroeger tijden — al voor 1380 — was hier een commanderij van de Orde van Antonianen (l’Ordre de Saint-Antoine de Viennois) en werden de preceptors door de abt van Saint-Antoine-l’Abbaye benoemd.
De kapel werd in 1885 afgebroken en weer opgebouwd in het park van het kasteel Le Mas Laurent in Croze, niet ver van Saint-Antoine-de-la-Chassagne, en wordt dus ook Chapelle du-Mas-Laurent genoemd.

Boven een van de boogpoorten bevindt zich een schild met de Antoniaanse T.
Het is niet duidelijk te zien — en het is op de inventarisatie site ook niet aangegeven — wat dit voor beeldjes zijn, op het "altaar" en boven de deur, maar ik neem aan dat het beeldje boven de deur in ieder geval een Antonius is.
Een interessant bouwsel bevindt zich bovenop de hoek van de zijvleugel: een “dodenlantaarn”, een lanterne des morts uit de 15e eeuw.
Een lantaarn van de doden heeft ten minste drie openingen waarin bij zonsondergang een lamp brandt, meestal opgehangen aan een kabel en katrol, die moet dienen als wegwijzer voor de doden. De meeste daarvan zijn gebouwd in de 12e eeuw en voornamelijk in de 13 departementen die min of meer overeenkomen met het grondgebied van het hertogdom van Aquitanië in de tiende eeuw. Er zijn overigens ook een aantal van dergelijke lantaarns in Ierland.
Het is de vraag of er nog sporen van de aanwezigheid van Antonius of Antonianen in Saint-Antoine-de-la-Chassagne zelf zijn.
Saint-Antoine-de-Ficalba 47340 (145 F2)
Het wapen van Saint-Antoine-de-Ficalba: een azuurblauw T-kruis met drie gouden bezanten, op een zilveren schild.

In de 14e eeuw werd hier in de parochie van Saint Martin de Peyrat, een commanderij van de hospitaalbroeders van Saint-Antoine gevestigd.
In 1572 was deze commanderij onder het gezag van de abdij van Saint-Antoine-l’Abbaye en in 1668 werd ze samengevoegd met Saint-Antoine de Pont-Daurat (La Réole) [op de kaart niet te vinden], tot na de afschaffing van de orde van Antonianen in 1777, de orde opging in die van Malta,.
Het kerk is in de 16e eeuw herbouwd en nadat de Saint Martin kerk was vervallen dient deze sinds de 18e eeuw als parochiekerk.
Een glas-in-lood raam in de parochiekerk
Op de ansichtkaart links staat het "Klooster van de Tempeliers"; ik neem aan dat ze daar de hospitaalbroeders van Antonius mee bedoelen.

Op de kaart rechts staat de "Kerk van de Tempeliers", de kapel van de voormalige Commanderij, dus de Antoniuskerk.

Behalve de oude ansichtkaarten is zeer weinig informatie over deze plaats te vinden.
Er zou ook een heilige Antonius-bron zijn; of een heilige bron in Saint-Antoine?
Een wat recenter beeld van de kerk.
Saint Antoine-la-Forêt 76170 (6 C3) Parochiekerk St Antonius 11e eeuw
"Sancti Antonii de Foresta" wordt voor het eerst genoemd in de 13e eeuw; het schip van de kerk dateert uit de 11e eeuw.
Het patronaat behoorde tot de 13de eeuw tot de heer van Tancarville met goedkeuring van de abdijen van Valmont, Boscherville en Montivilliers.

Er is nu een parochiekerk van Antonius, met daarin een beeld van Antonius en schilderij uit de 17e eeuw.

Verder is er geen informatie over te vinden, maar omdat het al zo’n oude plaats is, vermeld ik hem toch maar.
Saint-Antoine-sur-l'Isle 33660 (130 C2) Antoniuskerk 12e eeuw
Een Orde van Antoniaanse Hospitaalbroeders had hier in de twaalfde eeuw een vestiging, en hoewel deze zich op het grondgebied van de Vicomte de Fronsac bevond, had deze zijn eigen rechtsgebied. Aan het eind van de veertiende eeuw, werd "Sanctus Antonius de Pizon" verlaten. De Antonianen gingen in 1777 op in de Orde van Malta, en de oorspronkelijke commanderij werd eigendom van de Ridders van Malta.

De huidige Antoniuskerk dateert uit 1855.
Het wijwatervat aldaar is ooit door een priester vervaardigd uit een "helende steen", d.w.z. een menhir of dolmen.
In de buurt is ook een Tumulus de la Motte-Soudane.
Het vakwerk huis van de commanderij staat nu bekend als Château de Saint-Antoine. Het is privé-eigendom en kan niet bezocht worden.
Saint-Antoine-de-Landéda 29870 (31 D2) a.k.a. Saint-Antoine-d'Aber Wrac'h
Naast de fontein-schrijn, die er zeker al was in de 16e eeuw, stond vroeger een gotische kapel.
In de niche van de fontein staat een beeld van Antonius.
Zoals te zien is op de oude ansichtkaart werd de bron van Saint Antoine bij Landéda heel prozaïsch gebruikt om de was te doen. Het water van de wasplaats — le lavoir — stroomt daarna in de Aber Wrac'h.
Het water had natuurlijk ook een geneeskrachtige werking.
Kreupelen, gewonden en zij die leden aan reumatiek baden om genezing tot Sint Antonius en baadden hun zieke ledematen in het kleine bekken van de fontein.
Het water van de bron werd ook geacht blindheid te genezen. Meer symbolisch zou het de blindheid van het heidendom genezen tot een ontwaken in het licht van het christendom.

Er zijn nog meer wasplaatsen/bronnen in Frankrijk die naar Antonius genoemd zijn of met hem geassocieerd worden, zoals in Ambazac, Boulay (Varsberg), Bagnols-en-Forêt, Guiscriff, Lézat sur Lèze, Pleumeur-Bodou, Plouharnel, Raymond, Saint-Antoine-de-Ficalba, Saint-Antoine à Hennebont, Saint-Antoine-du-Rocher, Saint-Sornin, en Schirmeck.


Er vlakbij staat een vuurtoren uit 1847 die naar Antonius is genoemd.
Saint-Antoine près Malbuisson 25370 (99 D3) Sint Antonius kerk 1309
In het jaar 1309 wordt voor het eerst een Sint Antonius kapel vermeld.
In die tijd heette het dorp Saint Antoine nog Rougebief, vernoemd naar de beek die de zuidgrens afbakent met het grondgebied van het dorp Métabief.
De Antonius kerk werd gebouwd in het midden van de zestiende eeuw en ondanks opeenvolgende restauraties heeft het veel van de oude structuur behouden.
Het barokke altaar uit de achttiende eeuw is zeer verrassend en buitengewoon. Op de ondergrond bevindt zich een schilderij, maar daarbovenuit torent een immens tabernakel dat tot bovenaan het retabel reikt en dat grotendeels bestaat wolken en engeltjes.
In het centrale deel van het altaar is een klassieke religieuze scène uitgebeeld: Christus aan het kruis met Jeruzalem op de achtergrond. Aan elke kant van Hem staan de vier evangelisten, herkenbaar aan hun attributen: Matheus en de engel, Markus en de leeuw, Johannes en de adelaar. [Lukas en de stier werden niet genoemd.]
Erboven staan de Maagd en Sint Antonius.
In een zijaltaar staat een beeld van Antonius, met boek, medium-lange T-staf waaraan een klokje.
Het beeld staat op een 17e eeuws reliekschrijn, die waarschijnlijk gebruikt werd voor het vervoer van de relieken in processies.
Deze plek wordt verlicht door een glas-in-lood raam van Sint Antonius, met zijn varken.
Er lijken in januari geen vieringen te zijn.
Saint-Antoine-de-Pelvoux 05340 (140 C2) Sint Antoniuskapel
In 1715 hebben de bewoners van het gehucht Saint-Antoine-de-Pelvoux een kapel gebouwd op de plaats van een eerder kleiner gebouw. De nieuwe kapel, gewijd aan Sint Antonius, werd in 1752 ingezegend. Pelvoux (destijds genaamd La Pisse) werd in 1804 tot parochie verheven onder het patronaat van Sint Antonius Abt. De sacristie werd gebouwd in 1822.
De Kapel van de Rozenkrans werd toegevoegd in 1886.
Op de zuidelijke gevel is een zonnewijzer geschilderd, met de datum 1810.
Er is een spreuk op te lezen, "SPERO LUCEM", Latijns voor "Ik hoop op licht".Daaronder bleek na restauratie nog een ander gezegde te staan, in het Frans, « Le temps que l'homme poursuit, peut-être c'est le vôtre, ne perdez pas le temps », wat zou kunnen betekenen, "De tijd die de mens najaagt, misschien is het de uwe, verliest geen tijd".
Antonius heeft een zeer lange kruis-staf in de rechterhand. Een gesloten boek in de linkerhand.
Geen varkentje.
De sokkel van het beeld lijkt een reliekhouder te bevatten.
In de kerk is een altaar met een schilderij van Antonius
Saint-Antoine-de-Pont-d'Arratz 32340 (146 A4) Antoniuskerk, voormalige commanderij 1140
In 1140 bouwden een groep van Antoniaaanse hospitaalbroeders vergezeld door Broeders van het Aalmoes (genezers, bouwers en zelfs diplomaten) 800m voorbij de Brug, langs de kant van de weg naar Lectoure, een ziekenhuis. Dit hospitaal is verdwenen toen de epidemie werd uitgeroeid.
In 1200 werd de Comman-
derij gebouwd.
In 1205 werd met de bouw van de huidige kerk begonnen.

Het portaal is Romaans, maar voorzien van een vierlobbige Spaans-Moorse boog.
In 1376 werd de stad van de commanderie omringd door muren. Het ziekenhuis bleef bestaan tot de Revolutie.
In augustus 2011 bezochten we deze plaats, die veel kleiner was dan ik me had voorgesteld. Niet meer dan een tiental huizen, waarbij het gebouw en de tuin van de voormalige Commanderij met donjon, en nu een Hospice voor pelgrims naar Compostella, duidelijk het meest dominant zijn. In het roestige hek is de Antoniaanse T met daarboven een Maltezer kruis.
Voor zo'n klein plaatsje is de Antoniuskerk toch wel weer indrukwekkend. De kerk was open, en met al die beelden "echt Katholiek" te noemen. Het was er wel erg stoffig, vol spinnenwebben, en een beetje verwaarloosd.
Opvallend is dat Antonius geen enkel van de normale attributen bij zich heeft, en dus eigenlijk alleen aan zijn gezicht te herkennen is. Hij draagt zelfs een zeer ongebruikelijk attribuut in zijn twee handen, t.w. een schedel.
Saint-Antoine du Désert, Ermite Thaumaturge. Een T in een sluitsteen.
De reliek-arm van Antonius; verzilverd brons, 15e eeuw. Wat voor relikwie zich nu hierin bevindt is me onbekend.
Tijdens ons bezoek hebben we de brug en molen gemist. Niet goed gezocht.
Achter deze molen was de dam-brug, waar de pelgrims naar Saint Jacques de Compostela de rivier overstaken. Het Hospice van de Antonianen verleende onderdak aan deze pelgrims.
De Molen van de Antonianen dateert ook van 1140. Deze was van essentieel belang voor het malen van graan voor het brood.
Op 1 augustus 2003 was er een feest in Saint-Antoine. [Maar was dat een Antoniusviering?]
Het feest stond in het teken van de Antonianen, de bouwers van Saint-Antoine, zo’n 800 jaar geleden. De dag begon met een mis, daarna volgde de lunch, "van het zwijn", waarvoor 120 mensen in de feestzaal van Saint-Antoine samenkwamen Daarna vond de inhuldiging plaats van “de week van de steen”, gevolgd door een bezoek aan de “gîte de Saint-Antoine”, het dorp, de kerk, de molen, die sinds de twaalfde eeuw nog steeds werkt, en de brug over de Arratz.
Saint-Antoine-du-Rocher 37360 (75 F3)
Een van de interessante aspecten van Saint-Antoine-du-Rocher is dat deze plaats genoemd is naar een kluizenaar, Saint Antoine de Touraine genaamd, die daar volgens de legende in een grot leefde, na in het jaar 543 naar Gaule gekomen te zijn. Volgens de traditie die door de Kerk van Tours wordt ondersteund, zou hij een van de vijf monniken zijn die werden gestuurd door de heilige Benedictus van Nursia zelf.
De naam van het dorp was eerst Saint Pierre de Belle-Vallée, maar werd later naar de heilige kluizenaar vernoemd.

De plaats is dus niet genoemd naar Antonius van Egypte; maar hoe zit dat met de kluizenaar? Heeft hij die naam gekozen als navolger van de grote Antonius?
Als je kijkt naar zijn levenswijze is dat een perfecte ‘imitatie’ van die van de woestijnvaders, dus zou dat een mogelijkheid zijn. Anderzijds vernoemde hij het klooster dat hij in het bisdom van Tours stichtte naar Saint-Julien.
Evenzogoed, Saint-Antoine-du-Rocher is een van oudsher heilige plaats zoals onder meer blijkt uit de aanwezigheid van meerdere hunebedden — pre-keltische tempels — waarvan de belangrijkste “dolmen de la grotte aux fées” wordt genoemd.
Volgend een lokale legende zouden drie vrouwelijke wezens het hunebed in één nacht gebouwd hebben; ook al zou je proberebn de stenen te verplaatsen, ze zouden in een nacht hun plaats weer innemen. Een andere overlevering zegt dat feeën in de dolmen woonden.
Een bron dicht bij de grot is gewijd aan Saint Antoine de Touraine.
Deze bron is vermaard om het genezen van huidziekten.
Volgens de legende, was de fontein toen verboden voor vrouwen, omdat Antoine de Touraine nooit de verlangens van het vlees gekend had, en de toegang van vrouwen tot de fontein blokkeerde onder het mom dat dit de zuiverheid ervan zou verstoren.
Er zijn nu een Saint Antoine kapel — bij de bron in de buurt — en een Saint Antoine kerk uit de 11e eeuw en ik neem aan (de informatie is helaas zeer schaars) dat deze naar deze lokale heilige vernoemd zijn.
De feestdag is op 4 mei.
Overige Saint-Antoine plaatsen
  • Saint-Antoine 59114 (3 E2) Eecke
    Confrérie de Saint-Antoine
  • Saint-Antoine-de-Grattemont / Grammont / Graimont 76570 (7 E3) Mesnil-Panneville. Kapel Saint Antoine de Grattemont met standbeeld van Antonius de heremiet uit de 15e eeuw; nu in gebruik als Commanderie Saint-Antoine de Grattemont de l'Ordre de Saint-Lazare, en Normandie.
  • Saint-Antoine 51170 (23 E4) Marne, Lagery
    Confrérie des Chevaliers de Saint-Antoine?
  • Saint Antoine 29 (32 C2) Finistère, Plouezoc'h
    Zie Plouezoc'h.
  • Saint-Antoine 78125 (40 C4)
    Misschien niet meer dan een straat bij Saint Hilarion, Yvelines, Epernon, Rambouillet
  • Saint-Antoine-de-Hennebont (54 E4)
    Zie Hennebont.
  • Saint-Antoine-de-Rochefort 72400 (59 D2) Ferté-Bernard (La)
    Église paroissiale Saint Antoine-de-Rochefort
  • Saint-Antoine-de-Saint-Genis-de-Saintonge 17240 (115 D3)
    Waarschijnlijk niet meer dan een kleine kapel in een zeer klein gehucht.
  • Saint-Antoine-Cumond 24 (117 D4) près d'Aubeterre
    Een vroegere Antoniaanse commanderij.
  • Saint-Antoine 87400 (119 D1) Royères
    Waarschijnlijk niet meer dan een boerderij en/of een zeer klein gehucht.
  • Saint-Antoine-de-Breuilh 24 (131 D3)
    Een vroegere Antoniaanse commanderij.
  • Saint-Antoine-les-Plantades (133 D1) Ussac
    Een vroegere Antoniaanse commanderij.
  • Saint-Antoine-du-Cantal 15 (134 B4)
    Zie Marcolès.
  • Saint-Antoine-de-la-Feuillade 15160 (135 D1) Vernols
    Een vroegere Antoniaanse commanderij.
  • Saint-Antoine 07200 (137 E4)
    Zie Aubenas.
  • Saint-Antoine-de-Velourgues 84803 (152 C4)
    Een kleine gehucht van vissers, in het stadswapen Antonius' vuur en water.
  • Saint-Antoine 06710 (155 F4) Thiéry
    Ermitage, église. Vlakbij Clans, Rigaud en Touêt.
  • Saint-Antoine 13015 (167 D4) Marseille
    Eglise Evangélique Arménienne. Er is nu een Armeense kerk op het perceel van de Commandeur Saint-Antoine, dus lijkt het mij dat deze Commanderij de naam Saint-Antoine aan deze wijk van Marseille gegeven heeft. Hoewel er ook nog een parochie en kerk (Boulevard de Casablanca), een diocees (Chemin de la Martine) en een Italiaanse missie (Rue Jean-Cristofol) van Antonius bestaan.
  • Saint-Antoine 83560 (170 A2) Ginasservis
    Een vroegere Antoniaanse commanderij. Het is zo klein dat het op de Google kaart niet aangegeven staat.
  • Saint-Antoine 04500 (170 B1) Allemagne-en-Provence
    Het is vlakbij Montagnac (truffels) maar het lijkt niet veel meer dan een kruispunt of boerderij.
  • Saint-Antoine (171 E3)
    Zie Bagnols-en-Forêt.
  • Saint-Antoine-de-Galamus (180 A3)
    Zie Galamus.
Commanderie Saint-Antoine de Grattemont de l'Ordre de Saint-Lazare
Saint-Antoine-de-Breuilh
Saint-Antoine-de-Velourgues Saint-Antoine-Cumond
Saint-Antoine-de-Rochefort

Heeft u informatie over Antonius Abt, of vragen, neem dan contact op met mij: Adolphe Hartsuiker