Vita Antonii Abba's Iconografie Vuur Antonianen Kunsten Cultus Folklore Plant Dier Literatuur Paulus Hilarion Maria Simeon Adolphus
Nederlands Frans Italiaans Spaans Portugees Koptisch Duits Orthodox Engels Amerikaans Aziatisch
Antonius in musea in Frankrijk I-Z
Frankrijk A-B C-G H-M N-R St.A S T-Z Wallonië A-G H-O P-Z Corsica Luxemburg/Zwitserland
niet-Antonius plaatsen A-C D-L M-R S-S T-Z Parijs Louvre, musea, galeries Frankrijk musea A-H, I-Z
Lille; Limoges; Lyon; Marseille; Montpellier; Moulins; Nantes; Nevers; Niort; Rennes; Rouen; Saint Amarin; Sèvres; Tours; Troyes; Valenciennes.
Lille
Musée Diocésain
Er is op de site geen informatie over dit beeldje, behalve dat het van steen is.
Antonius heeft een medium-lange staf in de twee handen; een kruis om de hals.
De klok, die los op de grond staat, is zeer fraai en vooral de afmeting is opvallend. Dat zou wel eens zeer dicht bij de realiteit kunnen komen.
Het dikke, liggende varkentje, met de voorpootjes over elkaar, is erg grappig.
Over dit schilderij is, behalve dat het tot de Spaanse school gerekend wordt, verder ook geen informatie.
Antonius heeft een gesloten boek op de linkerhand, met  daaronder een opvallend grote klok. Een zwart varkentje staat in de hoek, voor Antonius.

Een schilderij van Teniers, waarover ik verder geen informatie heb, maar het lijkt de ontmoeting van Antonius en Paulus uit te beelden, gecombineerd met duivelse en wellustige verzoekingen en bezoekingen.
Houten beeld afkomstig uit de kerk van Sainghin-en-Melanfois.
Antonius heeft een open boek op de linkerhand. De staf is verdwenen.
Musée des Beaux-arts
De Verzoeking van Sint Antonius. David Teniers, de Jongere. Vlaams. 17e eeuw.
Wat pesterige duiveltjes, en een 'verleidelijke' dame met een vogel op de hand.
Eikenhouten beeld; Noord Frankrijk. 16e eeuw.
Antonius, blootshoofds en met correcte haardracht, heeft een T op de schoudermantel.
Hij steunt met de linkerhand op een korte knoestige haakstaf. Een open boek op de rechterhand.
Zijn varkentje staat dicht tegen hem aan, half onder de mantel.
Limoges Musée Adrien Dubouché
De Verzoeking van Sint Antonius. Geëmailleerd terracotta. (Atelier van) Giovanni Della Robbia (1469-±1530). 16e eeuw.
Eigenlijk dus eerder een bezoeking, waarbij Antonius door demonen afgetuigd wordt.
Opvallend die gele bolletjes. Wat zouden die kunnen voorstellen? Ze doen me enigszins denken aan de sinaasappels die op sommige plaatsen (o.a. Collelongoin Italië) bij vieringen van Antonius als processie-attributen aanwezig zijn.
Lyon Musée des Beaux-arts; Réfectoire du Palais Saint-Pierre; Bibliotheque Municipale.
Musée des Beaux-arts.
De Verzoeking van Sint Antonius.
Auguste Rodin. 19e eeuw. Moeilijk zichtbaar, ligt Antonius gehuld in zijn mantel voorover op het Kruis, met een naakte vrouw gedrapeerd over zijn rug.
Réfectoire du Palais Saint-Pierre. De Verzoeking van Sint Antonius. Decor van de refter. Simon Guillaume. ±1687.
Antonius heeft een korte knoestige staf in de rechterhand. Een open boek op de linkerhand.
Hij wordt verleid door een wellustige vrouw en gepest door een sater die aan zijn mantel trekt.
Bibliothèque Municipale. Johan Sadeler, 1550-1600 (graveur) naar Maarten de Vos, 1532-1603.
Een zittende, lezende Antonius aan een ruw-houten altaar met ruwe 'zelfbouw' crucifix en klok met T. Er is een Verzoekende half-blote vrouw met spiegel (luxuria) en er is een Bezoeking door demonische wezens. Maar Antonius blijft overstoorbaar.
Marseille Musée des Civilisations de l'Europe et de la Méditerranée
Drukkerij Pellerin (opgericht in 1736). Een kortgerokte Franse duivelin zweeft boven Antonius en klingelt met een klokje bij zijn oor. Hij kijkt naar zijn varken (zoekend naar steun, zou ik denken). Drukkerij Charles Pinot et Sagaire (1860-1888).
Er staan wat interessante bloemen (zie plantenpagina). Een zeer groot, 'neerwaarts' varken.

ca. 1837. Het wapen in het midden boven de biddende Antonius wordt o.a. gevormd door een bisschopsstaf, gekruist door een scepter en klokje. In de omlijsting zijn wat interessante bloemen en planten [*] te zien. Antonius draagt een puntmuts capuchon. Hij lijkt te lezen in een boek op de twee handen. Een staf hangt aan de rechterarm. Een vrij groot, neerkijkend, wegkijkend, borstelig varken, met klokje om de hals, staat los naast hem.

 
Drukkerij Gangel (tussen 1840 en 1852). Antonius heeft een incorrecte tonsuur. Er staan wat interessante planten [*], en ik vraag me af of die ook iets met Antonius(vuur) te maken hebben, of alleen maar decoratief zijn. Een grappig, hondachtig varkentje met klokje. Een wat ongebruikelijke schedel. Een vreemd voorwerp bij zijn knie.   La tentation de saint Antoine, affiche. 1875. Drukkerij E. Finot, Paris. Zou deze affiche iets met Flaubert's Tentation te maken hebben? Een verzoeking door een wulpse variété artieste (l); een bezoeking door demonen (r) en de duivel van Callot (m.b.).

Twee prenten van La tentation de saint Antoine. De bovenste werd vervaardigd tussen 1840 en 1852, de onderste tussen 1852 en 1858. Beide zijn gedrukt bij drukkerij Gangel.
Ik heb er verder geen informatie over, maar beide prenten zijn op de kleuren na identiek en zouden door Callot (zie musea Paris) gemaakt kunnen zijn, maar waarschijnlijker is dat deze prenten op Callot's prent gebaseerd zijn.

 
  Een relikwieënaltaar; 18e eeuw; München.
Miracolo di san Antonio fuora di Bressia.
Antonius steunt met de linkterhand op een korte staf, met daaraan een klokje. Zijn varkentje staat voor hem.
Vuur stroomt uit zijn hand. Waarschijnlijk om de vijand te vernietigen.

Voor de legende van Antonius als beschermer tegen het vuur (niet op deze plaat afgebeeld, overigens), zie pagina.

   
 
Een aardenwerken beeldje uit Nevers van 1789. Antonius draagt een capuchon. Hij heeft een gouden T op de schoudermantel. Antonius steunt met de rechterhand op een korte gouden T-staf. Hij lijkt te lezen in een boek op de linkerhand. Zijn gouden varkentje staat naast hem, dicht tegen hem aan.  
  Een beeldengroep uit Lille; 19e eeuw.
Antonius is gekleed in een echte stoffen mantel met capuchon.
(Zie ook hieronder)

Het beeldje hierboven rechts wordt beschreven als "beeldengroep uit Lille", maar het is duidelijk dat deze Antonius en zijn varken deel uitmaakten van het marionnetten-theater, rechts afgebeeld.
De omschrijving hiervan is: "Théâtres populaires de marionnettes (12 juillet 1952 - 4 janvier 1953)". Vitrine. Tentation de saint Antoine.
Voor meer marionetten, zie pagina.

Een reliekhouder uit Italië; 19e eeuw. Ombres chinoises: la tentation de saint Antoine. Drukkerij Pellerin. "Chinese schimmen". Voor meer schaduwspellen, zie pagina.

Stempels; 19e eeuw.
De Heiligen Hubertus, Antonius en Nicolaas.
Antonius met een T op de schouder.

Saint Antoine et son cochon. Bord uit Tours. 1830.
Montpellier Musée Fabre
Alexander Cabanel 1841-1845
Paulus de eerste heremiet met leeuwen.
Een kaalhoofdige Antonius treurt over de dode Paulus, terwijl de twee leeuwen het graf delven.
Moulins Musée Anne de Beaujeu
Een faïence beeldje. Periode 1736.
Antonius heeft een capuchon op.
Hij steunt met de rechterhand op een dikke medium-lange T-staf.
Een open boek op de linkerhand.
Zijn varkentje staat voor hem, tegen hem aan.
Op het voetstuk een schildering van een kapel of hermitage en twee Antoniaanse monniken.

Een beeldje afkomstig uit de kapel van het kasteel van Montcoquet, uit de 15e eeuw.
De rechterhand en staf zijn verdwenen. In zijn linkerhand heeft Antonius een bidsnoer met grote kralen. Zijn varkentje staat dicht tegen hem aan. Antonius staat in de vlammen.
Nantes Musée des Beaux-Arts
Als de informatie klopt, zijn de schilderingen links en rechts van Niccolò di Pietro Gerini uit Florence (1368-1415).


Neri di Bicci, 1419; Florence, Saint Antoine et un saint évêque.
Het tryptiek toont Madonna met Christuskind, Antonius en Aartsengel Michael.
Nevers Musée municipal Frédéric Blandin

Assiette en faïence de Nevers à décor patronymique polychrome. Deux personnages représentant Saint-Antoine et son cochon et Saint-Urbain représenté en pape.
Saint Antoine du désert; 1ère moitié 17e siècle.

Een beeldje van glas; uit het 3e kwart 18e eeuw.
St. Antonius van de Woestijn.
Antonius en zijn witte varken staan op een bed van bloemen. Is er naast de staf nog een demonische figuur?

Niort Musée Bernard d'Agesci
Pierre Chasselat (1753-1814)
La tentation de saint Antoine.
Het kleine engeltje steekt haar / zijn hand in de pij van Antonius.
Rennes Musée de Bretagne & Musée des Beaux-Arts
Tegel van aardewerk. Karakteristiek haar; een T op de schouder; in zijn linkerhand een boek (of kom?) met vlammen.
Twee leeuwen helpen Sint Antonius Abt bij het begraven van Paulus de Heremiet.
Domenico Piola, de Oude (1627-1703).
17e eeuw.

Heilige in extase.
Giacomo Cavedone (1577-1660) 17e eeuw. Gezien de lange T-staf, mogen we wel aannemen dat het Antonius is.

Een Verzoeking van Antonius. Anoniem. Italië. 17e eeuw.

Onzekere toeschrijving, Maître IQV, actief in 1543-1545, ofwel Francesco Primaticcio.
Saint Antoine Abbé.
Antonius grijpt met zijn rechterhand naar zijn hart.
Hij steunt met de linkerhand op een korte T-staf met klokje.
Zijn varkentje staat los naast hem, enigszins dialbolisch kijkend.
Rouen Musée Flaubert et d'Histoire de la Médecine
We bezochten Rouen in mei 2011, vooral om het Musée Flaubert et d'Histoire de la Médecine te bezoeken. Maar we bezochten ook de Église Saint-Ouen.
Het Musée Flaubert is deel van het Centre Hospitalier Universitaire de Rouen. De vader van Gustave Flaubert, Achille-Cléophas Flaubert, was chirurg en hoogleraar te Rouen. Het museum bevindt zich in het Pavillioen van het Hôtel-Dieu waar Gustave Flaubert op 12 december 1821 geboren is, en waar de souvenirs van de familie getoond worden.
Zou Gustave de belangstelling voor Antonius van zijn vader hebben gekregen? Gustave wist bijzonder veel van Antonius, zoals blijkt uit zijn toneelstuk "La Tentation de Saint Antoine", zoals ik bij de bespreking daarvan opmerkte.
Prachtige beelden van Antonius uit de 16e en 17e eeuw, waar verder weinig informatie over aanwezig is.
Correcte hoofddracht. Knoestige haak-staf met klokje. Een schattig varkentje dat uit de vlammen oprijst en aandachtig omhoog kijkt. Staand in de vlammen; knoestige haak-staf; de kop van het varkentje is afgebroken; een flinke klok aan de linkerhand. Staand in de vlammen; in zijn rechterhand een flinke klok. Resten van een varkentje. Een opvallende hoofddracht; een correct bidsnoer; het varkentje piept uit de mantel tevoorschijn, naar beneden gericht.

De Verzoeking van Antonius. G. Garnier. 19e eeuw.
Een uitgemergelde Antonius zit onverstoorbaar temidden van verleidelijke vrouwen. Boven hem zweeft een gevleugelde engel of Cupido. Tussen de benen van de zwevende vrouw rechts staat een kruis.
Saint Amarin Musée Serret
18e eeuw.
T op de schouder. Interessante bloemmotieven op de mantel.
Sèvres Musée National de Céramique
Een Verzoeking van Antonius. Terracotta porselein. Étienne-Maurice Falconet (1716-1791). 18e eeuw. Antonius heeft een T op beide schouders en het epitrachiel (zie hieronder). Grappig, onorthodox varkentje dat uitgestrekt achter Antonius ligt. Antonius gaat de duivelse vrouw te lijf met een crucifix.
Een ander exemplaar van dit beeldje bevindt zich in het Victoria and Albert Museum te Londen.
De duivelse aard van de vrouw hierboven moge blijken uit haar voeten, die lijken op de klauwen van een tijger of leeuw.
Geglazuurde aardewerken kom, vervaardigd te Parijs in 1724. Inscriptie: “Antoine Bourron, marchand de vin à Paris, 1724”.
Antonius is ongetwijfeld de beschermheilige van Antoine Bourron. Hij is hier heel traditioneel afgebeeld, met staf, boek en varkentje, en kapel op de achtergrond.
Tours Musée des Beaux-Arts
Jacques Blanchard, 17e eeuw. Saint Antoine Abbé.
Een prachtig schilderij. Zijn enige attribuut is de gaffel-staf die tegen zijn linkerarm rust. Zijn linkerhand rust op een schedel symbool van vergankelijkheid.
Troyes Musée Historique de Troyes et de la Champagne
Glas-in-lood raam met Sint Antonius & Sinte Catherina. In het Hôtel de Vauluisant, in feite het Musée Historique de Troyes et de la Champagne.
Waarschijnlijk in hetzelfde museum, staat dit beeld van Sint Antonius.
Zie ook andere fraaie beelden van Antonius in de Kathedraal en de Sainte-Madeleine kerk van Troyes.
Valenciennes Musée des Beaux-Arts
Een twee-zijdig schilderij van Jeroen Bosch uit de 15e eeuw.
Aan één kant van het schilderij zien we een Antoniaanse Priorij, met de T boven de ingang duidelijk aangegeven, en daarboven een beeld van Antonius.
Op het bankje zit een Antoniaanse monnik met een T op de schouder.
Op de voorgrond zien we een paar lijders aan het Antoniusvuur, met krukken, en de man met mandoline rechts heeft een geamputeerd been voor zich op de grond liggen.
Aan de andere kant van het schilderij (jammer genoeg heb ik daarvan geen mooie scan kunnen vinden), zien we de heilige Jacobus de Grote en de tovenaar Hermogène, met op de achtergrond in bruine pij Antonius, zo lijkt het tenminste.

De Verzoeking van Antonius. Jan Mandyn. 16e eeuw.
Geïnspireerd door Jeroen Bosch, zo lijkt het. Een zeer groot varken middenvoor, met een wat duivelse uitstraling, heeft een band om het middel zoals we al eens elders (Taddeo Crivelli en de Curia op het Forum Romanum) gezien hebben. De man die hem berijdt heeft Antonius' klokje in de hand. En er hangt nog een klokje aan de kale boomtak.

Heeft u informatie over Antonius Abt, of vragen, neem dan contact op met mij: Adolphe Hartsuiker