Vita Antonii Abba's Iconografie Vuur Antonianen Kunsten Cultus Folklore Plant Dier Literatuur Paulus Hilarion Maria Simeon Adolphus
Nederlands Frans Italiaans Spaans Portugees Koptisch Duits Orthodox Engels Amerikaans Aziatisch
San Anton en España A-Al
Plaatsen A-Al Am-B C-G H-K L-N O-R S T-Z Mallorca Ibiza Beelden A-C D-L M-R S T-Z Musea A-M N-Z Kaart
Abanto. Abla. Aceuchal. Albacete. Albaida. La Alberca. Alcañices. Alcázar de San Juan. Alcoy. Alcublas. L'Alcudia. Alcudia de Guadix. Aldaia. Alfafar. Alfarrasí. Alfondeguilla. Algemesí. Alhaurín el Grande. Alicante. Almansa. Almodóvar del Campo. Almonacid de Toledo, 2006. Altura. Overige plaatsen A-Al.
Abanto & Pardos (39 I24) (Zaragoza)
De belangrijkste kerk van Abanto is de Iglesia de Nuestra Señora de La Asunción (waar het hier links afgebeelde beeld van Antonius zich waarschijnlijk bevindt). De patroonheilige van het stadje is San Blas.
Dus het feest van San Antón is niet een van de grotere feesten in de stad. Het wordt gehouden op de 17e januari, en in juni is er nog een feest in de nabijgelegen Antonius kapel van Pardos. Al vele jaren is Pardos nu onbewoond en tot ruïnes vervallen, maar de Hermitage van San Antón is gerestaureerd. Volgens een legende herdenkt het feest de overwinning van de Christenen op de Moren een veronderstelling die ook op een aantal andere plaatsen leeft, hoewel andere hypothesen ook verwijzen naar de "kerstening van een heidens feest dat al werd gevierd voordat de Sierra de Pardos bewoond werd en voordat het stadje op de huidige locatie gesticht was."
Op de viering van 17 januari, neem ik aan, zou er in Abanto een dierenzegening zijn en een processie naar de kapel van Pardos, waarin het beeld van Antonius wordt meegedragen. Verder zouden er nog offerandes zijn — dieren, varkenspootjes en varkensoren, taarten, cakes, etc. — die later worden verloot. Dit alles vergezeld door een fanfare en onder genot van een drankje. Van de zegening, processie en andere festiviteiten heb ik overigens geen foto’s gevonden. De vraag is ook of dat in de zomer of in de winter plaatsvindt.
Op de 17e lijkt er in ieder geval een vuurtje gestookt te worden. Maar het is allemaal zeer kleinschalig.
Een week later wordt Antonius weer in processie van de kapel terug naar de kerk gebracht.
Ermita de San Antón op de Sierra de Pardos.
Leuk hoe dat vogelnest bovenop het altaar getolereerd wordt.
Zoals gezegd, vindt elk jaar in de maand juni het feest van San Anton de Pardos plaats, waarin de mensen van Pardos elkaar in de kapel ontmoeten. Er wordt een Mis ter ere van de patroon opgedragen, door de voorganger van de parochie van Abanto, onder het toeziend oog van de sculptuur van de heilige.
Vervolgens verzamelen alle deelnemers zich rond de tafel om het voedsel van de verbroedering te eten en oude legendes op te halen die in hun gemeente nog leven.
Abla (Almería)
Het beeld van Antonius in de kapel, met een klokje om de hals, evenals het varkentje, en een lange staf in de rechterhand. Op de foto links zien we (denk ik) de "koek van Antonius".
Op de zaterdag het dichtst bij de 17e, vindt om 11:30 uur in de San Antón kapel de traditionele Mis ter ere van de Heilige van de Armen plaats.
Aan het einde van de H. Mis zal onder de deelnemers de gezegende koek van San Antón worden verdeeld en daarna zal de processie beginnen.
Wie de koek van San Antón bewaart, zal altijd geld in de zak hebben.
[Dit geloof ben ik ook nog elders in Spanje tegengekomen.]
Er vindt ook een verloting van het varken van Antonius plaats, dat hier “Marranico de San Antón” wordt genoemd. “Marranico” lijkt me een plaats- of streekgebonden woord voor varkentje. In alle winkels van Abla worden de loten verkocht. De opbrengst wordt werd gebruikt voor de financiering van de feestdagen en voor de parochie.
Vroeger liep het Antoniusvarken, met een rode strik om de nek, ook hier los door de straten, maar deze praktijk is in onbruik geraakt omdat het voor het varken niet goed zou zijn om op verharde wegen te lopen, terwijl het ook nog een gevaar voor het verkeer vormt.
Op een van de sites over Antonius in Abla vinden we ook een aardige uitspraak over varken en mens van de Baskische schrijver Pío Baroja:
"De mens is een millimeter boven de aap, wanneer het niet een centimeter onder het varken is."
Feestmaaltijden met varkensvlees behoren natuurlijk ook tot het programma.
Aceuchal (Extremadura)
Interessant op dit beeld van Antonius is de T die als een ankh is weergegeven. Op de foto rechts is net een zwart varkentje te ontwaren, met een klokje om de hals.
In Aceuchal wordt gedurende 14, 15, 16 en 17 januari het feest ter ere van de Heilige Antonius Abt gevierd, dat door de Hermandad (Broederschap) van San Antón georganiseerd wordt.
De evenementen voor deze dagen zijn niet veel anders dan in andere plaatsen: een Mis in de Antoniuskapel, een processie en de zegening van de dieren. En veel spelletjes voor de kinderen.
Een processie met Antoniusbeeld en Antoniusvaandel. Ook hier zijn zoete broodjes van Antonius te bespeuren, uitgedeeld door de Hermandad de San Antón, hier dus eerder een zusterschap.
Albacete
Antonius op 17 januari voor het Asilo de San Antón, een verpleeghuis voor ouderen. Na de mis om 11 uur, en een processie met het beeld, worden de dieren gezegend.
Ook de verkoop en consumptie van dadels wordt op de een of andere manier aan Antonius gekoppeld.
Opvallend zijn de ruw-houten staf van Antonius en het klokje dat aan een koord op zijn borst hangt. Mooie motieven op de mantel; een vrij jeugdig gelaat. Het lijkt me een vrij modern beeld.
Click voor een leuk YouTube filmpje.
Albaida (65 P28) València 15de eeuw
Tussen 1320-1340 begon de devotie van Antonius in de Vall d'Albaida, in o.a. de stadjes Albaida Ontinyent, Benissuera, Bocairent, Beniganim, Agullent, Belgida, etc.
De eerste kapel, die in Albaida werd gebouwd ter ere van Antonius, bevond zich op het voormalige terrein van het Dominicaanse klooster Santa Anna. Deze kapel, gewijd aan Santa Anna en San Antonio Abad, werd in de 15de eeuw gebouwd in opdracht van Carroça de Vilaragut, barones van Albaida. De huidige eenvoudige kapel is gebouwd in de 19de eeuw, en ligt aan de straat Cristo de la Fe. Boven de deur is een keramisch tableau met een beeltenis van Antonius. Er zijn twee torentjes met klokken en ijzeren kruis. In het interieur [waarvan ik helaas geen enkele afbeelding heb gevonden] is een barok altaarstuk met het beeld van Cristo de la Fe — waar de straatnaam van afgeleid is.
En er is een polychroom beeld van Antonius uit de achttiende eeuw. Dit is, neem ik aan, het beeld dat op de affiche (rechts) is te zien.
Het Antonius-feest wordt gehouden op het meest nabije weekend van de 17e januari, in de wijk die naar hem genoemd is, Sant Antoni Abat.
De festiviteiten beginnen op vrijdag met het vreugdevuur vóór de kapel van Antonius. Het vuur wordt om 21:00 uur aangestoken door de oudste inwoner van de wijk. Daarna is er een feestmaal met brood, gebraden worst en varkensvlees, en gezouten kabeljauw.
En er is theater in de San Felipe Neri straat en een mobiele disco.
Bij het vreugdevuur zou sprake zijn een symbolische strijd van een clown en Antonius, de strijd tussen goed (Antonius) en kwaad (de clown, de duivel).
Helaas heb ik hier geen plaatje van gezien, of het zou de verbranding van de pop in het vuur moeten zijn (links). Wat het verbranden van een pop betreft: dit doet natuurlijk denken aan soortgelijke, in oorsprong heidense, symboliek in andere culturen bij het inluiden van het nieuwe jaar.
De zaterdag begint om 7:30 met een ‘despertà’, een soort reveille, waarbij een muziekband door de straten trekt. Dit wordt gevolgd door een Mis in de parochiekerk, waar brood en chocola gezegend worden. (Chocola speelt ook bij andere vieringen in Spanje een rol.)
Daarna is er een dierenzegening, en een processie waarin het beeld van Antonius naar de kapel gedragen wordt. Verder is er nog een processie met vuurwerk
Ook de zondag begint met een ‘despertà’. Daarna is er een ‘pericana’, een lokaal visgerecht, weer een processie en tenslotte een paella wedstrijd.
La Alberca (47 K11) Salamanca
Het varken van San Anton dwaalt het hele jaar door de straten van de stad, en wordt gevoed door de lokale bewoners. Het varken heeft overigens wel een hoeder, met name Vincent. En het varken heeft opvallende metalen knoppen in de oren.
De zegening van het varken, voorafgaande aan de verloting. De opbrengsten hiervan zijn bestemd voor charitatieve projecten.
Men verhaalt hier van een nogal merkwaardige oorsprong van de traditie rond het varken: in de Middeleeuwen zouden bekeerde Joden en Moslims, om tegenover de Inquisitie te bewijzen dat ze "echte" Christenen waren, en dus het varken niet meer als onrein beschouwden, het varken vanaf 13 juni tot 17 januari vetmesten en de opbrengsten van de openbare verkoop aan de kerk schenken.
Het varken heeft, in ieder geval tijdens de zegening, een klok om de hals.
Het beeld van het varken bij de kerk.
Tijdens de festiviteiten wordt er nogal nadrukkelijk geschommeld door de dames, en gevolksdanst.

Hiernaast zien we een redelijk volledig beeld van de festiviteiten: Een mis in de kerk, een processie met Antonius-beeld en muziek, dieren-zegening, volksdans, klederdracht, verloting van het varken. Er zijn erg veel camera’s.
Alcañices
De Antoniusviering wordt gehouden op de zondag na de 17e januari. Antonius is niet de beschermheilige van het dorp of de parochie, maar er lijkt wel een beeld van hem in de kerk Nuestra Señora de la Asunción te staan, die voor de viering naar buiten wordt gebracht.
Ronde gevlochten broden worden aan Antonius opgehangen.
Er worden ook taarten, koeken, vruchten en wijn geofferd en bij het beeld geplaatst, maar het gebak lijkt toch de boventoon te voeren. Alles wordt bij opbod verkocht, zoals dit filmpje laat zien. Enkele stills daarvan toon ik hier.
Het is al met al een zeer kleinschalige viering, maar toch zeer interessant vanwege de rol van het brood.
Er vindt ook een bescheiden huisdierenzegening plaats.
Alcázar de San Juan (La Mancha)
Op de zaterdagavond voor de zondag (rond de 17e januari) van San Antonio Abad, begint in Alcázar de San Juan het feest met een religieuze plechtigheid in de parochie van Santa María la Mayor, het begin van de noveen.
Het klokje is op leuke wijze in de staf verwerkt, in een soort stralende nimbus. Antonius draagt een sjerp van echte geborduurde stof. Het Antoniusaltaar (ik neeem aan in de Santa María kerk). Achter het beeld een glas-in-lood raam met Antonius (?). Bovenin het altaar is een ankh.
Families en vrienden komen samen rond vreugdevuren op diverse kruispunten in de stad en op het plein voor de kerk van Santa María la Mayor, en men zingt, drinkt en eet worstjes, spek, en aardappels die in het vuur gebraden zijn.
Vooral typerend om te eten tijdens de Antoniusviering zijn de traditionele pannekoeken van een deeg van meel, gist, zout, olijfolie en chocolade.
Op zondag is de belangrijkste plechtigheid ter ere van San Antón in de kapittelkerk van Santa María la Mayor, met daarna een processie met het beeld Antonius door de straten van de stad.
De stoet wordt geopend door een grote groep ruiters te paard, gevolgd door de Asociación Musical Santa Cecilia en de wagen van San Antón, getrokken door twee pony's en versierd met bloemen, vooral rode anjers en witte gladiolen.
Na de ommegang is er de zegening door de pastoor van Santa María van huisdieren, vooral honden van diverse rassen, maar ook katten, vissen, schildpadden, konijnen en vogels.
De zegening wordt gevolgd door de populaire loterij van twee varkens van San Antón, wat geregeld wordt door de Hermandad de San Antonio Abad.
Alcoy / Alcoi (Alicante)
Op de zaterdagmiddag het dichtst bij de 17e januari is er een optocht van honderden mensen met hun dieren naar de kerk San Mauro y San Francisco, waar een dierenzegening plaats vindt. (Ik neem aan dat het beeld van Antonius daarbij meegedragen wordt, hoewel dat niet vermeld wordt.)
Er is ook een YouTube filmpje van de dierenzegening.

Op de zondag het dichtst bij de 17e januari, is er ’s morgens een bedevaart naar de kapel van Sint Antonius, gelegen op de Monte San Antonio, de berg Sint Antonius, in het natuurpark Font Roja (de Rode Bron). Daar zal dan na de mis een “porrat” plaatsvinden.
De voorstelling op dit tegel-tableau is duidelijk geïnspireerd door het schilderij van Zurbaran; interessant is vooral de ankh die uit de hemel lijkt te komen.
Een porrat is een viering gehouden onder het beschermheerschap van een heilige in de kapel of het heiligdom waar hij vereerd wordt. Het meest karakteristieke kenmerk ervan dit festival is de een openluchtmarkt waar traditionele producten, snoep en noten verkocht worden. De oorsprong van deze populaire traditie wordt toegeschreven aan de heiligenverering van een agrarische samenleving, teneinde goede oogsten en vruchtbare dieren te krijgen.
Porrats worden ook gehouden ter ere van de heiligen, San Blas, San Macián, San Lorenzo en San Francisco, maar de belangrijkste in dit verband is toch Antonius. Zou het woord "porrat" gerelateerd zijn aan "porquet" = varken?
Het oudste deel van de gotische kapel San Antonio Abad de Alcoy bestaat uit bogen uit de veertiende eeuw.
In de 18e eeuw hebben er uitbreidingen plaatsgevonden.
Alcublas (53 M27)
Op het stadswapen van Alcublas zien we de T van Antonius, de patroonheilige van de stad, en interessant genoeg is deze hier als een ankh weergegeven.
Deze is ongetwijfeld afgeleid van de ankh die we zien op de lichtblauwe / gouden brocaten epitrachiel (niet de geheel correcte term voor dit kledingstuk, maar het komt er het dichtst in de buurt) en op de schoudermantel van het Antoniusbeeld dat in de processie wordt meegedragen (zie hieronder).
Het Antonius feest in Alcublas strekt zich over drie dagen uit, waarin diverse activiteiten zich afspelen, zoals een dierenzegening, een processie, het gemeenschappelijk koken van traditionele maaltijden, en meerdere vreugdevuren.
Op de 17e, na de mis ter ere van Sint Antonius, is er voor de Antonius Abad kerk de zegening van de dieren, waar honderden mensen met hun huisdieren langskomen.
‘s Avonds is er een processie door de straten van de stad, opgeluisterd door een drumband, en met vuurwerk.
Antonius beelden & processie
Het Antoniusbeeld dat in de processie wordt meegedragen. Hieronder een still van een YouTube filmpje, waar we Antonius de Antonius Abad kerk zien verlaten.
Hierboven zien we het processie beeld voor het prachtige altaar in de kerk, waar nog een beeld van Antonius prijkt (links op het altaar). Centraal is een schilderij van Antonius met slapend varken. Daarboven, en op twee pilaren, links en rechts, de T van Antonius weergegeven als ankh. Helemaal bovenin zijn drie attributen van Antonius aangebracht: de T-staf met klokje en het boek.
En er moet nog ergens in Alcublas een beeld van Antonius zijn (twee beelden zelfs). Dit vergulde, polychrome houten beeld (rechtsboven) stamt uit de zeventiende eeuw. Het was oorspronkelijk gesitueerd in de buitengevel (van de Antoniuskerk?) aan de hoofdweg. Om te voorkomen dat het werd gestolen of beschadigd, werd het in een niche in een van de stenen muren van het interieur (van de Antoniuskerk?) geplaatst. Op de oorspronkelijke locatie werd een replica van steen geplaatst.
Benedicció dels animals Dierenzegening
De dierenzegening lijkt vrijwel alleen kleine huisdieren te betreffen en zich vrijwel alleen tot kinderen te richten.
Fogueres, hogueras Vreugdevuren
De vuurstapel naast de kerk. Er is duidelijk zorg besteed aan de vorm van de vuurstapel.
Volgens de traditie worden er meerdere vreugdevuren aangestoken in de straten van de stad, en is er een groot vreugdevuur voor de kerk waar chocolade en marsepeinen cakejes worden uitgedeeld.
Voor de vreugdevuren gebruikt men takken van de gaspeldoorn, een giftige altijdgroene struik uit de vlinderbloemenfamilie, en een van de weinige wilde struiken die tijdens de winter in bloei komt.
Vanwege de typische brandstof — de giftige gaspeldoorn — ziet men hier (volgens een tekst van een blogger) het vuur wel als een metafoor voor alles wat slecht is en wat die avond zal worden verbrand om het uit het leven te laten verdwijnen.
Er wordt in Alcublas door jongeren over of door het vuur gesprongen
[blijkbaar, maar ik heb daar geen afbeeldingen van gezien], wat de fantasie van een heel dorp samenvat om een jaar te beginnen met overvloed en voordeel voor allen.
Tenslotte hebben de vuren met hun atavistische gloed en levendige energie, op allen een aantrekkingskracht die buiten alle logische verklaringen valt.
In het midden van de vuurstapel steekt een soort "meiboom" erbovenuit.
Las Corridas De Wedstrijden
Op de laatste dag van de Antoniusviering zijn er de traditionele races. Men gebruikt hiervoor een woord, corridas, dat ook voor stierengevechten wordt gebruikt, maar hier lijkt het alleen te gaan om hardloopwedstrijden. De winnaar ontvangt een kip.
Naar de foto’s uit 1917 te oordelen, waren dit vroeger ook wedstrijden voor ezel of muilezel.

Ook bij deze activiteit zijn tegenwoordig de participanten kinderen. Dat lijkt een algemene trend te zijn in religieuze feesten: een soort “infantilisering”.
Calderas de San Antón Kookpotten van Antonius
Daarna wordt er gekookt in de grote kookpotten, de Calderas de San Antón, waarin traditionele gerechten worden bereid op basis van vlees en groenten, "guisaos", rijst en noedels. Verder zijn er nog gebakjes: congretes, anijsrollen, coca de llanda, "panquemao" margarita's en noga [ik kan de namen van al deze typische producten niet adequaat vertalen]. Alles overgoten met wijn olijfolie en honing.
El Romance de Ciego sobre San Antón Het Lied van de Blinde over Sint Antonius
Het Lied van de Blinde over Sint Antonius heeft zijn oorsprong in Alcublas.
Het zou gezongen zijn door twee oude mannen die op straat rondzwierven, en van deur tot deur gingen en het zongen in ruil voor een aalmoes.

Volgens een iets andere versie van deze legende, gaat het over één blinde man die op de straat leefde, die Antonio el Ciego, “Antonius de Blinde”. werd genoemd.
Op de foto’s zien we de Grupo Alcublano De Teatro die een hedendaagse opvoering van het lied geeft.
Op het geschilderde bord, zien we diverse scènes uit het leven van Antonius.

Ik zal hier, naast het origineel, een (poging tot) vertaling van het lied geven.
Escuchad San Antonio bendito,
de este pobre ciego la humilde oración,
y escuchad de los fieles de Alcublas
su piedad sincera, su fé y devoción.
Gezegende Sint Antonius luister
naar het nederig gebed van deze arme blinde
en luister naar de gelovigen van Alcublas
hun oprechte vroomheid, hun geloof en toewijding.
Empiezo a narrar:
Las virtudes de nuestro Patrono
De Santos abades el más singular,
En Egipto de noble prosapia,
de padres piadosos Antonio nació.
Santamente educan al hijo
que la Providencia benigna les dió.
Ik begin te vertellen:
De deugden van onze beschermheilige,
de meest unieke vader der heiligen,
in Egypte, van adellijke afkomst,
was Antonius geboren uit vrome ouders.
die het kind heilig opvoedden
waar de Voorzienigheid hen mee zegende.
A la flor de su edad quedó huérfano Antonio
Y el cielo le inspira la vida de la soledad.
Su hacienda reparte a los pobres
y vuela al desierto a vivir por Dios
tras la senda de los grandes santos por vía veloz.
In de bloei van zijn leven werd Antonius wees
En de hemel inspireerde hem tot een leven van eenzaamheid.
Zijn landgoed gaf hij aan de armen
en hij vloog naar de woestijn om voor God te leven
de grote heiligen volgend op het snelle pad.
Rabioso Luzbel de la vida y ejemplos de Antonio
audaz acomete el santo doncel,
con figuras de bestias horrendas,
y fieras feroces le intenta espantar.
Mas Antonio, tranquilo y orando
a Dios se encomienda y humilla a Satán;
pues es la oración la defensa y el arma divina
que da las victorias en la tentación.
Lucifer uitzinnig door het leven en voorbeeld van Antonius
haastte zich om te proberen de jeugdige heilige
met verschijningen van gruwelijke beesten
en wilde dieren af te schrikken.
Maar Antonius, in rust en gebed,
werd door God geholpen en vernederde Satan;
zo is het gebed de verdediging en het goddelijke wapen
voor de overwinningen op de verzoeking.
Todo aquel que se sienta tentado
por el enemigo o ladrón infernal,
afligido o enfermo se hallare
logrará consuelo y alivio en su mal.
Pues tanto poder goza Antonio,
que al punto remedia
todo cuerpo y alma que lo ha menester.
Iedereen die de verzoeking voelt
door de helse vijand of dief,
die verdrietig of ziek wordt,
vindt troost en verlichting van zijn pijn.
Want zoveel macht heeft Antonius,
die onmiddellijk kan herstellen
wat elk lichaam en elke ziel nodig heeft.
Su favor en los animalitos,
en pestes y fuegos, se nota eficaz.
Si la unión en familia faltare
el Santo bendito les da dulce paz.
Zijn genade bij de dieren,
bij plagen en branden, is duidelijk werkzaam.
Als de saamhorigheid van de familie te kort schiet,
brengt de gezegende Heilige zoete vrede.
La paz del Edén concédenos Antonio glorioso,
y a Dios alabamos por siempre, amén.
Geef ons de vrede van Eden, glorieuze Antonius,
en laten we God voor eeuwig prijzen, Amen.
L'Alcudia (65 O28) València
Ermita de San Antonio Abad.
De Antonius kapel was oorspronkelijk de kapel van een ziekenhuis, in de veertiende eeuw gesticht door de heer van de stad, Pere de Vilanova, en beheerd door de Antonianen.
Ze beschikten over een eigen waterput en er was een stenen bank, genaamd de "bank van de armen", waarop bedelaars mochten zitten die in het San Antonio ziekenhuis verbleven.
Er is een beeld van Antonius op het altaar, maar daar heb ik geen foto van gevonden. Misschien is het hetzelfde beeld dat meegaat in de processie (zie hieronder).
In l’Alcudia zijn twee dagen gewijd aan het vieren van het Sant Antoni feest.
Op de vooravond, de 16e januari, is er een optocht van de Dimonis Enroscats (vuurwerk-demonen met het vuurwerk op de rug) van de hermitage naar de Plaça del País Valencià
Dan is er een optocht van een Bolero dansgroep in omgekeerde richting. De inwoners doen op een gegeven moment mee met het dansen.
Om 21:00 uur wordt het vreugdevuur ontstoken op het Plaça de l’Ajuntament (Stadhuisplein) en wordt rond het vuur een overvloed aan vlees en worst verorberd.
Op de 17e januari is er om 11:30 een Mis in de Hermitage van Sant Antoni en daarna is er om 12:30 een globotà of globotada (luchtballonnen spektakel), op de Plaça del País Valencià, georganiseerd door de Dimonis Enroscats. De kinderen krijgen tandenstokers om de ballonnen lek te prikken.
Dan worden de feestelijkheden afgesloten met een parade van paarden en paard-en-wagens, en een dierenzegening voor de deur van de hermitage, waar ook gezegende broodjes, garrofes (carob chocolaatjes?) en gedenkplaatjes worden uitgedeeld.
Alcudia de Guadix (84 U20) Granada
Alcudia de Guadix is een gehucht vlakbij Guadix (zie ook daar), maar het heeft toch haar eigen Antoniusviering met de gebruikelijke vreugdevuren. Op de dag van Sint Antonius is er processie met het Antonius beeld van de kerk naar de kapel. En er is een ommegang met allerlei dieren negenmaal rond de kapel van San Antón, waar de dieren gezegend worden. Er is de traditionele "Olla de San Antón", met varkenspootjes, koppen, en er zijn worsten en andere producten van de slacht.
Aldaia (65 N28) València
De parochiekerk van Aldaia is gewijd aan de Aankondiging. Hoewel het dorp dus niet een “echte” Antoniusplaats is, wordt er, als op zoveel plaatsen in Spanje, het feest van “Sant Antoni del Porquet” — Antonius van het varken — toch uitgebreid gevierd. Het vindt plaats in een weekend na de 17e januari.
Op zaterdag wordt de denneboom voor de brandstapel met enig ceremonieel naar binnen gesleept, langs een route die begint bij de Waterput en die eindigt in de Carrer Sant Antoni. Langs de route staan als versiering takken op de balkons en trottoirs.
Daarna is er een paella maaltijd, en ’s avonds wordt het vreugdevuur ontstoken, onder het genot van een glaasje wijn.

Op zondag is er de processie met Antoniusbeeld, huisdieren, ezels, paarden en rijtuigen. Dan is er de dierenzegening, tijdens de “Porrate de San Antón”, de openluchtmarkt van Antonius. Na de zegening is er de traditionele verloting van het varken — “porquet” — hier vertegenwoordigd door diverse varkensvleesproducten onder de deelnemers [en wel, als ik het goed begrijp] door de koninginnen van het Feest en het Voorjaar.
Linken * *
Alfafar València
De viering van Antonius in Alfafar vindt plaats in februari, een nogal afwijkende datum. Het lijkt vooral te gaan om een parade van paarden, karren, rijtuigen, huisdieren en de dierenzegening. Het defilé wordt voorafgegaan door een kleine drumband, trommels en schalmei, “Tabal i Dolçaina”. Elke voorbijkomende deelnemer en dier wordt beoordeeld en besproken, de bijzonderheden van elke wagen, het ras van de dieren en waar ze vandaan komen.
Na de zegening door de pastoor, deelt de organisatie van het evenement snoep uit aan de kinderen die met hun huisdieren langskomen; en de wagenmenners en ruiters krijgen de traditionele fles wijn, en een sleutelhanger met de afbeelding van Sint Antonius Abt. Er zijn ook wat sinaasappels te bespeuren, maar de rol daarvan is niet duidelijk.
Alfarrasí (65 P28) València
De parochie van Alfarrasí is gewijd aan San Jerónimo (St. Hiëronymus), maar zoals in zoveel Spaanse stadjes wordt de dag van Antonius hier enthousiast gevierd.
Een paar dagen van tevoren worden door de dorpelingen gezamenlijk brandhout en takken van altijdgroene bomen (ik denk dennen) verzameld.
Op de Plaats van het Kruis (Plaça de la Creu) begint men met het planten (la plantà) van de centrale boom van de vuurstapel in de ochtend van de zaterdag voorafgaande aan de eigenlijke feestdag.
’s Middags is er een gezamenlijke maaltijd van typische volksgerechten, die door enkele families bereid zijn, zoals de “cassoleta”, die in de feesttent worden genuttigd.
’s Avonds is er een processie, onder leiding van de priester, met een muziekband en het beeld van Antonius van de parochiekerk San Jerónimo naar de Plaats van het Kruis, waar de “Foguera de Sant Antoni” door de priester gezegend wordt voordat ze wordt aangestoken. Er is vuurwerk en een aantal muzikanten spelen hun instrumenten.
Bij het aanbreken van de dag worden de gloeiende sintels van het vuur gebruikt om voor het ontbijt de typische “torrà” van vlees en worst te roosteren.
Op zondagochtend wordt het beeld van Antonius teruggebracht naar de kerk voor de Mis en de zegening van de dieren.
Alfondeguilla (Fondeguilla) València
In Alfondeguilla, gewijd aan de beschermheiligen San Bartolomé en San Francisco Javier, vinden rond de dag van Antonius de gebruikelijke activiteiten plaats, in het weekend het dichtst bij de 17e januari. Het begint met het verzamelen van brandbaar materiaal, zoals takken, pallets, oud meubilair en duigen van tonnen. Ook het gebruik van oude dingen heeft wel enige symboliek: ze staan voor het oude jaar dat wordt afgesloten door het zuiverende vuur.
Het brandbare materiaal wordt rond een centrale boom geplaatst — het lijkt een denneboom.
Er is een Heilige Mis waarin de priester het ‘pa beneït’ — het gezegende brood, en ook de zelfgebakken taarten — zegent. Dan is er een gemeenschappelijke maaltijd van taarten [krijg ik de indruk].
Na het onsteken van het vreugdevuur worden de dieren gezegend en is er een processie door het dorp, met de dieren en een vaandel met daarop een afbeelding van Antonius.
In Alfondeguilla zingt men een lied waarin wordt verhaald hoe Antonius als achtjarig kind al wonderen kon verrichten, in dit geval hoe hij een wonderbaarlijke controle had over vogels. Met behulp van Google en Wikipedia heb ik de tekst vertaald, maar heb drie vogelnamen niet kunnen vinden.
Divino sol que iluminas
Al mundo con resplandor
Con vuestra gracia divina
Dadme eficacia Señor
Para que mi lengua
Refiera el milagro
Que obró San Antonio
A la edad de ocho años.
De goddelijke zon verlicht
De wereld met grote pracht
Door uw goddelijke genade
Maak het mij mogelijk, Heer,
Om met mijn taal
Het wonder weer te geven
Dat Sint Antonius verrichtte
Op de leeftijd van acht jaar.
Desde niño fue criado
Con mucho temor de Dios
De sus padres estimado
Y del mundo admiración
Fue caritativo
Y perseguidor
De todo enemigo
Con mucho rigor.
Van jongs af aan werd hij opgevoed
Met grote vrees voor God
Door zijn ouders geacht
En door de wereld bewondert
Was hij barmhartig
en de vervolger
Van alle vijanden
Met veel discipline.
Su padre era un caballero
Cristiano, honrado y prudente
Que mantenía su casa con el sudor de su frente
Y tenía un huerto
En donde cogía
Cosechas y frutos
Que el tiempo traía.
Zijn vader was een Heer (ridder)
Een Christen, eerlijk en verstandig
Die zijn huis onderhield in het zweet zijns aanschijns
En hij had een boomgaard
Waar hij
planten en fruit teelde
Van het seizoen.
Por la mañana un domingo
Como siempre acostumbraba
Se marchó su padre a misa
Cosa que nunca olvidaba
Y le dijo Antonio
Ven acá, hijo amado
Escucha que tengo
Que hacerte un recado.
Op een zondagmorgen
Zoals hij altijd gewoon was
Ging zijn vader naar de kerk
Iets wat hij nooit vergat
En hij zei tegen Antonius
Kom, geliefde zoon
Luister naar een opdracht
Die ik je geef.
Mientras que yo estoy en misa
Gran cuidado has de tener
Mira que los pajaritos
Todo lo echan a perder
Entran en el huerto
Pisan el sembrado
Por eso te encargo
Que tengas cuidado
Terwijl ik in de kerk ben
Moet je ergens goed voor zorgen
Kijk eens hoe de vogels
Alles bederven
Zij gaan de tuin in
En eten [?] alle zaden op
Daarom draag ik je op
Ervoor te gaan zorgen.
Para que yo mejor pueda cumplir con mi obligación
Voy a encerraros a todos
Dentro de esta habitación
Y a los pajaritos
Entrar les mandaba
Y ellos muy humildes
En el cuarto entraban.
Zodat ik het beste kan voldoen aan mijn verplichting
Zie dat je ze allemaal opsluit
In deze kamer
En stuur de vogels
Naar binnen
En laat ze gedwee
De kamer binnengaan.
Por aquellas cercanías
Ningún pájaro quedó
Porque todos acudieron
Donde Antonio les mandó
Lleno de alegría
San Antonio estaba
Y los pajaritos alegres cantaban.
In deze buurt
Was er geen vogel meer
Omdat alle gingen
Waarheen Antonius hen gebood
Vol van vreugde
Was Sint Antonius
En de vogels zongen vrolijk.
Al ver venir a su Padre
Luego les mandó callar
Llegó su padre a la puerta
Y comenzó a preguntar
Ven acá hijo amado
Ven acá Antoñito
Has cuidado bien de los pajaritos.
Toen hij zijn vader zag komen
Gebood hij hen vervolgens om stil te zijn
Zijn vader kwam aan de deur
En begon te vragen
Kom geliefde zoon
Kom kleine Antonito
Heb je goed voor de vogels gezorgd.
Antonio les respondió
Padre no tenga cuidado
Que para que no hagan mal
Todos los tengo encerrados
Su padre que vio
Milagro tan grande
Al señor obispo trató de avisarle.
Antonius antwoordde hem
Vader heb geen zorg
Opdat het niet verkeerd zou gaan
Heb ik ze allemaal opgesloten
Zijn vader die
Zo’n groot mirakel zag
Bracht de Heer Bisschop op de hoogte.
Acudió el Señor Obispo
Con grande acompañamiento
Todos quedaron confusos
Al ver tan grande portento
Abrieron ventanas y puertas en par
Por ver si las aves
Se quieren marchar.
De Heer Bisschop kwam
Met groot gezelschap
Iedereen was verbijsterd
Bij het zien van zo’n groot wonder
Ze openden ramen en deuren
Om te zien of de vogels
Eruit wilden gaan.
Antonio les dijo entonces
Señores nadie se agravie
Los pajaritos no salen
Hasta que yo no lo mande
Se puso a la puerta
Y les dijo a pajaritos
Ya podéis salir.
Antonius zei toen tegen hen
Heren, wees niet beledigt
De vogels gaan niet
Zolang ik ze geen bevel geef
Hij stond bij de deur
En hij zei tot de vogels
Jullie kunnen nu vertrekken.
Salgan águilas con orden
Cigüeñas, grullas y urracas
Avestruces y mochuelos
Murciélagos y avutardas
Salgan gavilanes
Tórtolas, perdices
Tordos, gorriones
También codornices.
Ga adelaars, met orde [?]
Ooievaars, kranen en eksters
Struisvogels en uilen
Vleermuizen en trappen
Ga haviken
Duiven, patrijzen
Lijsters, mussen
Ook kwartels.
Salga el milano andarío
Engaña pastor y azores
Gafarrones, grajas, mirlos
Canarios y ruiseñores
Salgan verderoles
Y las golondrinas
Cucos y calandrias
También candelinas.
Ga, wouw vertrek
Nachtzwaluw en havik
Gafarrones, roeken, merels
Kanaries en nachtegalen
Ga, verderoles
En zwaluwen
Koekoeken en leeuweriken
Ook candelinas.
Después que salieron todos
Ellos juntitos se ponen
Escuchando a San Antonio
Para ver lo que dispone
Antonio les dice
No entréis en sembrados
Marcharos por montes
Por ríos y prados.
Terwijl ze allemaal vertrokken
Gingen zij dicht bij elkaar
Luisteren naar Sint Antonius
Om te zien wat
Antonius ze vertelde
Eet niet van de zaden
Ga weg over bergen
Door rivieren en weiden.
Al punto de alzar el vuelo
Cantan con dulce alegría
Despidiéndose de Antonio
Y toda su compañía
El Señor Obispo
Que vio tal milagro
Por diversas partes
Mandó publicarlo.
Op het punt van op te vliegen
Zongen ze met zoete vreugde
Namen afscheid van Antonius
En heel zijn gezelschap
De Heer Bisschop
Die zo'n groot wonder zag
Beval dit in verschillende plaatsen
Bekend te maken.
Árbol de grandiosidades
Fuente de la caridad
Depósito de bondades
Padre de inmensa bondad
Antonio glorioso
Por tu intercesión
Merezcámonos todos
La eterna mansión.
Boom van grootsheid
Bron van liefdadigheid
Kluis van goede gaven
Vader van immense goedheid
Glorieuze Antonius
Door uw voorspraak
Verdienen wij allen
Het Huis van eeuwigheid.
In de buurt van Alfondeguilla is een weg, de Camí de Sant Antoni, dat leidt naar een kapel, de Ermita de Sant Antoni.
Deze lijkt bij de hierboven beschreven feestelijkheden geen rol te spelen.
Algemesí València
De Antoniusviering in Algemesí vindt plaats op een zondag rond (het dichtst bij?) de 17e januari.
De activiteiten starten om 13 uur met een parade van paard-en-wagens, paarden en huisdieren van de Montaña straat naar de Plaza Mayor, waar de dieren voor de deur van de Basílica de San Jaime gezegend worden.
Zoals een leuk YouTube filmpje laat zien (stills hieronder), wordt eerst het beeld van Antonius op een versierde kar aangevoerd en voor de kerk op een verhoging geplaatst, waar de priester de zegening zal verrichten. En verder is te zien dat er werkelijk honderden dieren voorbijkomen, en dat de ruiters zich nogal uitsloven om hun rijkunsten en dressuur te demonstreren.
’s Avonds om 19 uur is er een vreugdevuur op de Plaza Mayor, waarbaan de lokale bewoners een bijdrage hebben geleverd van oude rommel en ander brandbaar materiaal om de brand zo groot mogelijk te maken.
Aardig om te zien is dat er blijkbaar jongetjes over het vuur springen.
Bij het vuur worden ook worsten geroosterd, en is er een hapje en drankje.

Er lijken overigens meerdere vuren in Algemesí te zijn. In één ervan wordt een pop verbrand, die gekleed is in de kleuren van de Nova Muixeranga, een lokale vereniging die zich bezighoudt met dans, het vormen van menselijke torens en piramides en het bouwen van reusachtige en prachtige menselijke figuren (fallas). Bij de dansuitvoeringen wordt muziek gespeeld die typerend is voor de muixeranga, met “tabal” (trommel) en “dulzaina” (de schalmei, een rietinstrument). Algemesí is dé plaats voor de muixeranga.
En er is ook een verbranding van torens van rollen van geverfde papier-maché, ook weer in de kleuren van de Nova Muixeranga.
Deze verbrandingen lijken een vrij recente aangelegenheid te zijn.
En last but not least, was er in 2012 — het zal wel geen geregeld terugkerende gebeurtenis zijn — een verbranding van een oude piano, waarop tijdens de brand nog gespeeld werd. Zie het YouTube filmpje.
Alhaurín el Grande (Andalucía)
In de wijk El Chorro van Alhaurín el Grande, staat een ermita van Antonius, die ook de patroonheilige van het stadje is. Deze ermita — een woord dat gewoonlijk wordt vertaald met "kapel" (hoewel "klooster" letterlijker zou zijn) — is wel erg groot voor een kapel; toch eerder een kerk te noemen.
Op de zaterdag voor de 17e januari viert men in deze wijk het feest van San Antón, wat zoals gebruikelijk begint met een mis in de ermita van San Antón.
Daarna zegent de priester de dieren, voornamelijk huisdieren, honden en katten maar ook konijnen, parkieten en zelfs leguanen, waaraan vooral kinderen deelnemen.
Na de zegen is er een de processie met het beeld van Antonius door de straten van de wijk. Er hangt een bronzen klok voor aan de palanquin. De processie wordt begeleid door een fanfare en honderden bewoners uit alle hoeken van Alhaurín.
Na aankomst terug bij de kapel kunnen de aanwezigen genieten van meer dan 100 liter chocolade en 3.000 donuts die speciaal voor deze gelegenheid zijn bereid.
Dan is er nog een optreden van een dansgroep.
Alicante / Alacant (66 Q28)

Het varkentje heeft een echt klokje aan een echte halsband om de nek.
In het midden van de zestiende eeuw vestigde zich een gemeenschap van de Dominicanen in Alicante, die een kapel (ermita) bouwde waar Antonius werd vereerd. Deze kapel bevond zich oorspronkelijk buiten de muren van het stadje, maar door uitbreidingen werd deze geleidelijk omgeven door huizen. Tijdens de oorlog van onafhankelijkheid tegen de Fransen in 1810 werd deze wijk verwoest, evenals de ermita. Dit gebied is daarna weer opgebouwd, en heet nog steeds Barrio de San Antón. Daar bevindt zich ook de Plaza de Toros, de stieren-arena, waar veel festiviteiten rond Antonius zich afspelen.
Op het lichtblauwe epitrachiel is de T van Antonius als ankh te zien.
Op de dag van de heilige was het van oudsher de gewoonte het beeld van Sint Antonius te bezoeken en de Dominicanen zouden toen de porrate ingesteld hebben, waar varkens werden geruild voor andere dingen. Dit lijkt enige samenhang te suggeren tussen het woord “porrate” en het woord “porquet” wat in de samenstelling “San Antoni el del Porquet” gebruikt wordt, dus Antonius die van het Varken, zoals hij in deze streken genoemd wordt. (Voor meer over porrat, zie bij Alcoy.)
Sinds die tijd hebben de traditionele vieringen er op 17 januari plaatsgevonden.
De porrate is nu een soort openluchtmarkt geworden, en porrate is ook de naam van de marktkramen geworden, waar traditioneel Cascaruja verkocht wordt (gedroogde vruchten en noten) en Ponciles (een citrusvrucht die elders vrijwel onbekend is en alleen hier te vinden is). Ponciles zien eruit als grapefruit, maar ze zijn als een citroen met zeer weinig pulp. Het witte vlees is zeer zoet en overdadig.
De vieringen van Antonius duren ruim een week. Op de zaterdag voor 17 januari, is er de opening van de marktkramen van de Porrate.
’s Avonds wordt het feest officieel geopend in de tent van de Plaza de Toros, gelegen in de Patio del Sol, en worden de Dames van de Porrate San Antón van dat jaar bekendgemaakt — een soort koninginnen — zowel een volwassen dame als een meisje. [Op deze foto's de Porrate Dames van verschillende jaren.]
Op de zondag voor de 17e worden ’s ochtends de marktstallen van de Porrate gezegend.

Daarna is er de afdaling van de “Galeras [een woord dat eigenlijk “galeien” betekent, maar nu gebruikt wordt in de betekenis van de zeepkistvoertuigen], dus de zeepkistenrace, op de helling van de Fábrica de Tabacos.
Dan zijn er de traditionele spelletjes voor de kinderen, zoals zakkenlopen, ringsteken, klimmen in een ingevette paal, enzovoort. Dit lijken mij overigens geen activiteiten echt specifiek voor een Antonius-viering.
Omstreeks lunchtijd is er een gran Salchichada
[waarschijnlijk houdt dit woord verband met "salchicha" dat worst betekent, en zou het dus een worstmaaltijd kunnen zijn] op het Plein van het Oude Ziekenhuis.
Op 17 januari is er om 19:00 uur een Hoogmis ter ere van Antonius, in de Iglesia Nuestra Señora de la Misericordia, met daarna een processie door de wijk, de Barrio de San Antón. De deelnemers zijn traditioneel gekleed in mooie jurken, kanten hoofddoeken (mantilla's) en pakken. Men loopt langzaam met nogal plechtige muziek, maar bij terugkomst voor de kerk maakt het beeld even een dansje.
Zie een leuk YouTube fimpje, 10 minuten.
Vervolgens is er een groot vuurwerk op de Plaza de la Pipa.
Op 18 januari begint het Triduum (de heilige drie dagen) van Antonius, dat tot 20 januari duurt. [Dit is de eerste keer dat ik van dit gebruik hoor.]
Op de vrijdag erna is er om 17:30 een “gran Chocolatada”
[ik neem aan dat hier bedoeld wordt: gratis en veel chocoladedrank] voor alle jongeren in de tent van de Plaza de Toros, gelegen in de Patio del Sol, en er is een kostuum wedstrijd met prijzen voor iedereen.
Op zaterdag 21 januari is er ’s middags een paella-wedstrijd met proeven van de paella’s en een prijsuitreiking in de Patio del Sol van de Plaza de Toros.
De jongen draagt het rode T-shirt van het Porrate feestcomité.
Op zondag 22 januari wordt het beeld van Antonius in processie van de kerk naar de Plaza de Toros, de arena, gebracht.
Een grote menigte verzamelt zich in de arena om de paarden, de paard-en-wagens en de dressuur van de paarden te bewonderen.
Ik neem aan dat het beeld van Antonius, dat tijdens de processie wordt rondgedragen, zich bevindt in de Iglesia Nuestra Señora de la Misericordia, waar namelijk de mis op 17 januari wordt gehouden, en waar de processie door de wijk begint.
Op de buitenmuur bevindt zich een tegeltableau met Antonius.
Het Antonius-beeld wordt in de arena geplaatst tijdens de activiteiten daar.
En dan is er een zegening van de dieren in de Plaza de Toros: paarden en huisdieren, zoals honden, katten, vogels en exotische dieren. Elke eigenaar van elk dier krijgt een gezegende donut en een klein cadeautje van het feestcomité.
Zie de parkiet op de schouder van de pastoor.
Almansa (64 P24) (Albacete)
Er is een Ermita de San Antón in of bij Almansa. En deze lijkt op een echte hermitage met een kapel eraan vast, hoewel het woongedeelte een nogal verlaten indruk maakt.
Het feest van Antonius wordt er op bescheiden wijze gevierd, en naar verluid alleen door boeren. Er is een dierenzegening en een mis in de kapel, en er is een gemeenschappelijke maaltijd in de kapel, die bestaat uit vlees en “gachasmigas”.
"Gachasmigas" is een traditioneel gerecht, een brij (una gacha) van bloem, water, olijfolie, zout en in sommige streken, aardappel.
Almodóvar del Campo (61 P17) (Ciudad Real)
De naam Almodóvar komt van het Arabische al-mudawwar, wat “el redondo” betekent, wat wel op een ronde vesting zal slaan.
De wijk van San Antón in Almodóvar viert de dag van Antonius op 16 en 17 januari.
Aan de vooravond van de eigenlijke dag begint het programma om 17:30 uur met de verdeling van snoep (“caramelos”) voor de ermita de San Antón, de kapel van Antonius.
Om 19:00 uur begint de omroeper de klokken te luiden, met het oog op de vreugdevuren die een uur later ontstoken zullen worden. De wijkbewoners hebben het hout voor het vuur — een altijd-groene boomsoort — bijeengebracht.
Na afloop van het vuur, zullen ze, zoals de gewoonte is, op de gloeiende kolen aardappelen en ander voedsel roosteren, en dat onder elkaar verdelen. Er wordt “limoná” gedronken, er is een optreden van de muziekvereniging “Valle de Alcudia” en er is vuurwerk.
Op de dag van San Antonio Abad is er om 12:00 uur een plechtige kerkdienst in de Antonius-kapel. Na de religieuze ceremonie zullen dieren — paarden, pony's, honden, konijnen, hamsters, kanaries, etc.— en offerandes gezegend worden
.
Het beeld van Antonius op een praalwagen voor de ermita de San Antón.
's Avonds, om 17:00 uur, zal de processie met het beeld van Antonius, de beschermheilige van de wijk, starten, een processie door de centrum van de stad op een versierde kar, begeleid door ruiters en gevolgd door ingespannen ossen. In de stoet zijn verder trekkers met versierde praalwagens en de lokale jongeren, gekleed in regionale kostuums, en is er muzikale omlijsting van de studenten van de “Escuela Municipal de Música”.
Er zijn wedstrijden tussen wagens, ossen, paarden en andere dieren, waarbij waardevolle trofeeën en geschenken te verdienen zijn.
Ten slotte zullen de aanwezigen aan een verloting van varkens kunnen deelnemen, die door de wijkbewoners van San Antón aangeboden zijn, waarvan de opbrengst gaat naar toekomstige activiteiten.
Almonacid de Toledo (49 M18) Castilla-La Mancha
De parochiekerk van Almonacid de Toledo is gewijd aan de Antonius — San Antonio Abad — en is in Mudejar stijl.
Antonius is de beschermheilige van de stad en zijn feest wordt gevierd op 17 januari, met een vreugdevuur op de vooravond, een eucharistieviering op de 17e, een processie met het beeld van Antonius, en een dierenzegening.
Meer is er merkwaardig genoeg op het internet niet over te vinden, ook geen foto’s.
Centraal op het altaar retabel staat Antonius Abt, met lange bisschopsstaf, boek en klokje om de hals; naast hem zit een donkergrijs varkentje; links staat Antonius van Padua; en rechts een vrouwelijke heilige (misschien Catherina van Siena?). Boven Antonius is een schilderij dat waarschijnlijk een Verzoeking zal voorstellen.
Wij bezochten de plaats op zondag 18 juni 2006.
Toen we het stadje binnenkwamen, reden we over groene takken op de straten, en hier en daar lagen bloemblaadjes. Bij de kerk was het zeer druk, en er klonk religieuze muziek uit luidsprekers. Ook in de kerk lagen takken op de grond en toen bleekdat deze ook heerlijk geurden. Er waren ook veel bloemen, en al gauw werd de reden van de feestelijkheid duidelijk: twee meisjes in bruidsjurkjes deden hun eerste communie. Later trouwens heb ik opgezocht of deze dag nog een speciale religieuze dag was, en het bleek de dag te zijn van het “Lichaam en Bloed van Christus”, bekend onder de Latijnse naam “Corpus Christi”. Dus misschien dat dat er ook iets mee te maken had.
Na de eucharistie maakte men zich op voor een processie, met heel prominent voorop een vaandel met een afbeelding van Antonius, nog meer vaandels en verder een monstrans onder een baldakijn. De deelnemers liepen zingend door het stadje, tot aan een prachtig bloementapijt op de straat, met daarachter een openlucht altaar met Christusbeeldje. Dit stond voor een middeleeuws aandoend huis, waar boven de deur
HOSPITAL stond (misschien oorspronkelijk een Antonius-hospitaal?). De priester liep met de monstrans over en door het bloementapijt en hield een korte dienst. Daarna ging de processie weer verder.
De processie, met vaandel van Antonius (zie ook hieronder), een weergave van het beeld in de kerk. Het bloementapijt op de straat, het openlucht altaar, en de groene takken op de straat.
Op het internet kwam ik de foto rechts tegen van een beeld dat zich aan de gevel van de kerk van Almonacid zou bevinden, maar wij hebben dat niet gezien. In ieder geval is het beeld niet boven de vooringang waar je het zou verwachten.
Altura (València)
(Foto links) Op de voorkant het palankijn, waarop het beeld van Antonius wordt meegedragen tijdens de processie, meen ik een haan te zien.
De feesten ter ere van San Antón, worden elk jaar gehouden rond de 17e januari, en strekken zich uit over een week. Ze beginnen op de zaterdag een week voor de 17e met activiteiten en wedstrijden voor kinderen. Op zondag: een demonstratie van trekken en slepen met landbouwwerktuigen; een “chocolatá” (chocoladedrankje?) met “pingano” (vertaling onvindbaar) en “misteli” (mix met alcohol?). Op donderdagavond een rondgang van paarden.
Op vrijdag de ontsteking van het vreugdevuur, een maaltijd met “torrà”, typische geroosterde worst, rond het vuur; een wedstrijd in het bereiden van “ajoaceite” (knoflooksaus of knoflookmayonaise), en een “toro embolado”. Letterlijk betekent “toro embolado” een stier met twee vuurballen op zijn horens die door het wegrennende publiek rent, maar te oordelen naar een foto (rechts), wordt dat in Altura anders vorm gegeven: een stier, zonder vuren op de horens, die tegengehouden lijkt te orden door een houten paal. Of zou dat eigenlijk een foto van een “toro de la merienda” zijn?
Op zaterdag is er een ’s middags een tentoonstelling van vee; en een “toro de la merienda” (het groepsgewijs wegrennen voor een stier, denk ik. Zou dat letterlijk betekenen: “stier van de lunch”, dus “stierengevecht rond lunchtijd”?) en weer een “toro embolado”.
Dan zijn er uiteindelijk op zondag wat meer religieuze activiteiten, zoals een Hoogmis ter ere van San Antón in de ochtend (ik neem aan deze dat in de parochiekerk San Miguel Arcángel plaats vindt), een processie met Antonius-beeld, en een zegening van de dieren. Daarna weer een tentoonstelling van vee en een “toro de la merienda”.
Nog meer plaatsen A-Al

Abengibre
Abenfigo (41 J29) (Aragón)
Antoniusviering op 17 januari, met mojiganga spotdichten, vreugdevuur, gezegend brood, pasta en drank.
Abengibre
Op de avond voor de 17e januari zijn er vuren in het stadje. Op de dag van San Antón een Mis en een zegening van huisdieren. Op de foto links zien we Antonius met een afwijkende T op zijn borst, en hondachtig varkentje.

Aguilar del Río Alhama

Abraveses de Tera
Abraveses de Tera
Viering van Antonius.
Agullent (65 P28)
Antoniusviering op 17 januari.
Aguaviva
Hier wordt aan de vooravond van het Sint Antonius feest een toneelstuk opgevoerd waarin een “vuurhut” een belangrijke rol speelt. In feite wordt de “verzoeking” van Sint Antonius nagespeeld, waarbij een meisje probeert om hem tot zonde te verleiden. Daar slaagt ze niet in en Antonius vlucht de vuurhut in; dan de komen de duivels eraan en zij steken hem in brand. Eerder al was er (in het geheim) een uitgang voorbereid zodat de acteur uit de brand kon ontsnappen zonder dat het publiek het zag. Verder nog mochiganga, ofwel spotdichten.
Aguilar del Río Alhama
Antoniusprocessie op 17 januari.
Alameda de Cervera
(13690)
Viering van San Antón: op 16 januari, de vooravond zijn er vreugdevuren en worden "tortas en sartén", een soort pannekoeken (?) bereid; op de 17e, dierenzegening en verloting van een varken. San Lorenzo is de patroon.
Alaquás (65 N 28) València
De viering van Antonius vindt plaats op de laatste zondag van januari. Het wordt Festa de la Garrofeta genoemd, en voorzover ik het heb kunnen nagaan, is Garrofeta een gerecht, waar garroba in verwerkt zijn, wat de erwten van de Johannisbroodboom (een groenblijvende boom) zijn, waarvan meel gemaakt kan worden; of gebruikt men juist de carob, wat gemaakt wordt van de geroosterde peulen, een vervanging voor of een voorloper van chocola?
De activiteiten op die dag bestaan uit een mis in de Asunción de Nuestra Señora kerk, het naar de straat brengen van het Antoniusbeeld en het zegenen van dieren. De eigenaren van de dieren krijgen een geschenk, dat bestaat uit een zakje met snoep, een gezegend broodje, een garrofa (een Johannisbroodpeul ? of een stukje carob chocola?) en een prent of medaille met de afbeelding van de heilige.

Alaquás

Albox. Antonius met klokje om de hals.
Albal
Viering rond de 17e januari. De zaterdag ervoor een maaltijd en vreugdevuur op de hoek van de San Antonio straat en de Paiporta straat. Op de zondag een Mis in de Iglesia de Nuestra Señora de los Ángeles, een processie met Antoniusbeeld en dierenzegening.
Albandi
Iglesia de Santiago. Antoniusviering op 17 januari.
Albocàsser València
Iglesia Nuestra Señora de la Asunción. Antoniusviering het weekend van 17 januari. Vreugdevuur; mis; zegening van paarden, verloting van een varken.


Albocàsser. YouTube filmpje, zegening van paarden; processie.

Alcalà. T ankh met klok eronder en wolk erboven.
Albox Andalusia
Parroquia de Santa Maria. Antoniusviering op 17 januari.
Alcalà de Xivert (Chivert)
Iglesia San Juan Bautista. Op 17 januari Antoniusviering. Op de vooravond, een vreugdevuur waarin een pop wordt verbrand die de duivel voorstelt. Op zondag een mis, een dierenzegening, een optocht van opgetuigde paarden, versierde wagens, kinderen in kostuums, met muziek.
Alcántara (46 M9)
Oude kronieken vermelden dat het dorp uiteindelijk op de moren werd veroverd op 17 januari 1213, de feestdag van de Heilige Antonius Abt. Dus werd er een kapel ter ere van Antonius opgericht. Het was onderdeel van een oud hospitaal dat werd gerund door de Franciscaner orde. Het is momenteel een particuliere woning, maar er zijn nog een aantal kloosterkamers.
  Alcàsser, València
Esglèsia de S. Martí Bisbe. De zondag na de 17e. Volksdansen en vreugdevuur.

Alcàsser, YouTube filmpje, volksdansen.
Alcázar de Venus Alcázar de Venus (Órgiva)
Het feest van Antonius, de beschermheilige van het plaatsje, bestaat tegenwoordig uit niet veel meer dan het ontsteken van een aantal chiscos, vreugdevuren, op de zaterdagavond voor de 17e januari, waaromheen buurtgenoten zich verzamelen en men in het vuur varkensproducten roostert, brood eet, en wijn drinkt. In de augustus is er een processie naar van de viering van het feest van Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkrans waarin het beeld van Antonius meegedragen wordt.
Alcázar de Venus
Alconchel de la Estrella Castilië-La Mancha
In Alconchel is de Antoniusviering gecentreerd rond het traditioneel — en in het openbaar — slachten van het varken en de gezamenlijke concumptie van varkensvleesproducten. Er is een Mis in de dorpskerk en er wordt gedanst.

Alcorisa (41 J28)
Iglesia Santa María la Mayor. Antoniusviering op 17 januari.

Alconchel
Alcossebre (Alcocebre, Alcoceber), València
Een gebruikelijke viering, de hele zaterdag, vooral gericht op de kinderen. Een vreugdevuur, met eten “pa i porta” (breng je eigen maaltijd); een Mis ter ere van Sant Antoni. Op zondag (na de 17e januari) een Mis om 11 uur; een dierenzegening; een processie; het uitdelen van zoete broodjes.
Alcossebre: dierenzegening
Alcover (42 I33)
Sant Antoni Abat wordt hier in begin februari gevierd. Op zondag vanaf negen uur in de ochtend, na een gezamenlijk ontbijt, begint de “Tres Tombs”, een ommegang van paarden, paard-en-wagens en andere trekdieren. oorspronkelijk drie maal rond het vuur of de kerk, met een zegening van de dieren.
Alcover: “Tres Tombs”, YouTube filmpje, Antonius achter op de kar.

Alfambra
Alfambra Teruel
Hoewel de T in het stadswapen voorkomt, is er geen Antoniuskerk of kapel in dit plaatsje.
De parochie is gewijd aan Nuestra Señora de la Asunción. Ook de viering omstreeks 17 januari lijkt niet veel meer te zijn dan een slordig vreugdevuur en een gemeenschappelijke maaltijd met worstjes.

Alfambra
Algete: Taart-varkentje Algete, Madrid
Op de 17e januari viert men San Antón met een Mis in de kerk Nuestra Señora de la Asunción en een religieuze processie met een beeld van Antonius. Voor deze viering bakt men een speciale grote taart in de vorm van een varken. Er is een dierenzegening.


Algete: dierenzegening
‘s Avonds wordt er een dansfeest gehouden en is er een verkoop bij opbod van taarten en andere gedoneerde producten.
De Broederschap van San Antón heeft een zeer oude trommel, die in de ochtend bespeeld wordt, lopend door de straten van de stad om de bevolking wakker te maken. Ook tijdens de processie en de dierenzegening wordt de trommel bespeeld.

Alginet
Alginet (65 O28) València
Er is een parochie San Antonio Abad, met een mooie kerk, waarvan de roots teruggaan tot 1330, en er zijn ook Antoniusvieringen, maar meer details en beelden zijn er merkwaardig genoeg niet te vinden. Op een enkel YouTube filmpje na, o.a. van de traditionele dans in de Carrer San Antonio.


Peirón de San Antonio, Allepuz.
Allepuz (53 K27) (Teruel)
In de kerk, de Iglesia de la Purificación bevindt zich een neoklassiek altaarstuk gewijd aan Sint Antonius uit de negentiende eeuw. Interessant is ook een “peirón” bij het dorp, een grenspaal of heiligenzuil, Peirón de San Antonio genaamd, met aan de ene kant een afbeelding van Antonius op tegels en de tekst “S. Antonio Abad” en aan de andere kant een afbeelding van Rochus. Antonius-dag wordt hier ook gevierd, met inzamelen van voedsel op 16 januari en een vreugdevuur waar ook vlees geroosterd wordt, en op de 17e een veiling van het ingezamelde voedsel.
Alloza (Teruel)
De zondag na 17 januari is er om 18:00 uur een mis voor San Antón, een processie naar het plein en zegening van de dieren. Dan een vreugdevuur met taarten en wijn, en om middernacht een bal. Dezelfde nacht worden er loten verkocht voor de verloting van een speenvarken.
Almacelles
(Lérida)
Er is een neo-romaanse kapel van Sant Antoni Abat.
Alloza

Almacelles
Almadén (Ciudad Real)
San Pantaleón is de beschermheilige van Almadén, maar Antonius wordt er evenzogoed gevierd. Het feest heet daar “las Lumbres de San Antón”, wat zoveel betekent als de Lichten van Sint Antonius. Deze benaming zal wel slaan op het vreugdevuur dat in het weekend het dichtst bij 17 januari op het plein voor de kerk van San Juan wordt gehouden, waar dan in de ingang het beeld van Antonius wordt opgesteld. Er is ook een zegening van alle dieren en huisdieren, en het uitdelen van de traditionele Almadense “bollos de San Antón”, de broodjes van Antonius, die “caridades” worden genoemd, wat vertaald kan worden als "goede doelen" (van charitas). YouTube.


Almadén


Almassora - Almazora (53 M29) (Castellón)
De Antonius kapel is gewijd aan Antonius van Padua. Op het retabel van het hoofdaltaar is een San Antonio Abad geschilderd; maar de centrale afbeelding is van San Antonio de Paduad. Daarnaast zijn er twee zijaltaren gewijd aan San José en aan de Virgen del Carmen. Antonius Abt wordt er op 17 januari wel gevierd. De viering wordt hier matxà of matxada genoemd, een term die niet in het Spaanse of Catalaanse woordenboek te vinden is. In de ochtend, om 10:30, is er een processie naar de nabij gelegen kapel van Santa Quitèria. Om 12:30 is er in de parochie van de Natividadeen zegening van gebak, brood en snoep. Om 18:30 is er een paardenoptocht op de Plaza Santa Teresa. Daarna centreren de festiviteiten zich bij de parochiekerk, waar een Mis plaatsvindt en een dierenzegening waar 3000 linten worden uitgedeeld ter ere van Antonius.

Almassora
Almería (Andalucía)
De ermita de San Antón is gebouwd in de late negentiende eeuw op de plek van een oude moskee en in 2012 gerestaureerd. Antonius is al sinds oudsher de patroon van Almería, en worden ter ere van hem op 17 januari vuren ontstoken. Tijdens deze viering wordt er gegeten en gedronken rond deze vuren. Er is een eucharistie, een processie met het Antonius-beeld door de straten van Almeria, een dierenzegening en een veiling van “rabicos”, staartjes van varkens (rabos de cerdo) en “roscos” (een soort donuts), waarvan de opbrengsten ten goede komen aan de kapel. Het feest wordt afgesloten met een bal. Merkwaardig genoeg zijn er op het internet geen plaatjes te vinden van het Antonius-beeld, of van de vieringen.
Almería
Almodóvar del Río (Andalucía)
Op de dag van Antonius is er mis in, en een dierenzegening voor de kerk de Onbevlekte Ontvangenis (iglesia de la Inmaculada Concepción).
Almussafes (València)
Een viering op de zondag na de 17e. Na de eucharistie ter ere van Sant Antoni del Porquet in de parochiekerk San Bartolomé Apóstol, is er onder het wakend oog van het beeld van Antonius, de uitdeling aan de honderden deelnemers van het gezegende brood en bidprentjes (van Antonius), de zegening van paarden en rijtuigen en honderden huisdieren, zoals honden, katten, hamsters, schildpadden en vogels, en tenslotte wordt de viering afgesloten met een maaltijd.

Almussafes

Alosno (Andalusië)
Luminarias de San Antón. De viering van Antonius wordt grotendeels bepaald door de vuren (bremstruiken) die in het stadje woren aangestoken. Men springt of loopt er te paard, per muilzezel of te voet doorheen. Het idee is een soort rituele reiniging. YouTube; maar de hierin getoonde Antonius is uit Trigueros.

Alosno
Alpuente (València)
Een viering van San Antonio Abad rond 17 januari met de traditionele zegening van de dieren, met een processie onder het reciteren van verzen, die in Alpuente “dichos” (“uitspraken”) worden genoemd, en een smeekbede en dankzegging aan (het beeld van) Antonius.
L´Alquería de la Condesa (València)
De viering van Sant Antoni Abat, die hier ook bekend staat als Sant Antoni del Porquet, vindt plaats rond januari 17. Er een mis ter ere van Antonius en een processie met zijn beeld, daarna is er ‘s middags op de Plaza Mayo een dierenzegening en de uitdeling van het zelfgebakken, gezegende brood, en 's avonds is er het traditionele vreugdevuur.

L´Alquería de la Condesa
Alustante Guadalajara
Tegenwoordig wordt het feest van Antonius in Alustante op de zaterdag het dichtst bij 17 januari op zeer bescheiden wijze gevierd. Er is een vuur van oude rommel, een verloting van een varken en een gezamenlijke maaltijd met traditionele muziek.
Alustante

Alzira (València)
De viering van Antonius vindt plaats in een lang weekend. Er zijn de gebruikelijke elementen, zoals een vreugdevuur, een mis, in de kerk San Juan, een processie met Antonius-beeld, en een zegening van de dieren. Opmerkelijk anders is de plaatsing van het beeld in een speciaal daarvoor opgezette tent, waar het een week zal staan, en waar men volgens traditie de klok van Antonius of van zijn varken kan luiden.
Alzira  

contact: Adolfo Hartsuiker