Vita Antonii Abba's Iconografie Vuur Antonianen Kunsten Cultus Folklore Plant Dier Literatuur Paulus Hilarion Maria Simeon Adolphus
Nederlands Frans Italiaans Spaans Portugees Koptisch Duits Orthodox Engels Amerikaans Aziatisch
San Anton en España L-N
Plaatsen A-Al Am-B C-G H-K L-N O-R S T-Z Mallorca Ibiza Beelden A-C D-L M-R S T-Z Musea A-H I-Z Kaart
Llagostera. Madrid. Mijas.
Llagostera
Festa Sant Antoni in Llagostera. Een man verkleed als Antonius.
Madrid Antigua Iglesia y Escuelas Pías de San Antón & Antoniusviering
Antigua Iglesia y Escuelas Pías de San Antón
De Oude Kerk en Pías Scholen van St. Antonius aan de Hortaleza straat 63.
Het gebouw, waar de huidige kerk gevestigd is, was oorspronkelijk een kerk en klooster van de Antonianen. [Een geschiedenis van de Antoniaanse periode ben ik nog niet tegengekomen.] In 1794 werd het complex verkocht aan de Escolapios, voluit: “La Orden de los clérigos regulares pobres de la Madre de Dios de las Escuelas Pías”, een religieuze orde gesticht door de Spaanse priester en heilige Jozef van Calasanza (1566-1648). Het doel van zijn orde was onderwijs en opvoeding te bieden aan de onderkant van de samenleving.
De kerk was ontworpen door Pedro de Ribera, in 1735. Van 1794 tot 1832 transformeerde Francisco Rivas de oude kerk, en werd deze aangepast aan de sobere neo-klassieke stijl van het klooster.
Het totale gebouw beslaat een groot gebied. De kerk is nog in goede staat, maar de overige gebouwen waren vervallen. Maar het lijkt erop dat er nu renovaties plaats vinden (of plaatsgevonden hebben).
Er staan prachtige beelden van Antonius aan de gevel en in de kerk. De beelden hebben beide een ‘ankh’ kruis op de borst. Ook de staf heeft in beide gevallen een “ankh” in plaats van een T.
Antonius in de kerk staat met één voet op een draak.
Zijn varkentje — zijn trouwe assistent — helpt hem met het bestrijden van de demonen en heeft een klein monster in de bek.
Er is nog een beeld van Antonius, maar niet duidelijk is op welk altaar. En er is een beeld van Paulus van Thebe (achttiende eeuw), in een te fraaie mantel; wel geëxalteerd zoals gebruikelijk.
Er is een beeld van Magdalena (zeventiende eeuw). In een gevlochten jas (wat doet denken aan Paulus van Thebe) en zeer lange haren (wat doet denken aan Maria van Egypte). Wat zou dat mes in haar borst te beduiden hebben?
In ieder geval is ze een kluizenares, en daarom toon ik haar hier ook maar; en het is een zeer mooi beeld!
Een glas-in-lood raam met een zeer traditionele, volkse Antonius omring door de dieren van de boerderij.
Tijdens de Burgeroorlog werd de school omgebouwd tot gevangenis, de provinciale gevangenis “San Antón nr 2”. Uit deze gevangenis verdwenen in november en december 1936 een groot aantal gevangenen, waaronder degenen die gedood werden in Parcuellos del Jarama, gedurende de episode die bekend staat als Matanzas de Paracuellos (de Slachtingen van Paracuellos), waarbij duizenden tegenstanders van Franco vermoord werden.
Na de oorlog vervulde het gebouw dezelfde functie en werden er slachtoffers van de repressie onder onmenselijke omstandigheden gevangen gezet.
Later werd het teruggegeven aan de Piaristen die er tot 1989 weer een school hadden. Daarna werd het overgedragen aan de gemeente Madrid.
Op de 17e januari vindt traditioneel de dierenzegening plaats. Honderden mensen uit alle wijken van Madrid komen er elk jaar met hun katten, honden, papegaaien, vissen en schildpadden, etc. Zeer opvallend is de fantastische kledij waarin veel dieren gehuld worden.
In 2009 was de Antoniusviering op een zaterdag. Pastoor Juan Villar sprenkelde heilig water over de huisdieren en sprak, volgens traditie, de volgende woorden: "Heer zegen dit dier en Sint Antonius zal het beschermen tegen alle kwalen van het lichaam".
Om 11 uur hield de Drumband van de Madrileense gemeentepolitie een “Diana Floreada” (een soort muzikale optocht). Om 12 uur 's middags hield vader Zachary Blanco Gago de plechtige Heilige Mis, die muzikaal begeleid werd door de sopraan Miriam Chiozza.
Om 17 uur startte de 'Vueltas del Santo', de “Ronde van de Heilige”, die bestond uit een processsie van de huisdieren met hun eigenaren, vergezeld door de politiepaarden, de postduiven van het leger, de reddingshonden van de brandweer, dieren van het circus en uit de dierentuin.
De Sint Antonius koekjes (Panecillos de San Antón), ook wel de “koekjes van de heilige” (panecillos del santo) genoemd, zijn een soort gebak die rond de tijd van de viering van San Antonio Abad in Madrid worden aangeboden. Ze zijn vooral te vinden in bakkerijen in de buurt van de Sint Antoniuskerk en worden volgens een geheim recept gemaakt.
Volgens de overlevering is er een verband tussen deze koekjes en het brood dat Antonius de heilige kluizenaar in de woestijn at om verleidingen te voorkomen. Bovendien ziet men ook een verband met het brood dat door de raaf gebracht werd toen Antonius bij Paulus van Thebe op bezoek was. De grofheid van het gebak en de extreme houdbaarheid ervan zouden het zeer geschikt maken voor een lang verblijf in de woestijn.
De traditie wil dat na de zegening van de dieren, de eigenaren gratis koekjes ontvangen, welke dan de steun en zegen van de twee heilige kluizenaars symboliseren. De koekjes worden traditioneel ook naar de burgerlijke en kerkelijke autoriteiten gestuurd.
De koekjes worden ook aan Antonius geofferd om hem de dieren te doen zegenen en beschermen tegen de pest en andere ziekten. Men kan het koekje samen met een munt een jaar lang in de kast bewaren en het volgend jaar vervangen door een nieuwe, waardoor men de zegen van Antonius behoudt.
Interessant is een variatie op bovenstaand gebruik: men gelooft dat de koekjes rijkdom aantrekken en die moeten daarvoor in de portemonnee voor de periode van een jaar worden bewaard.
Verder nog geloven alleenstaanden dat deze koekjes helpen om een partner te vinden. Er wordt niet uitgelegd hoe dat zou werken; vergelijk deze functie van Antonius als “koppelaar” met de gebruiken in Mijas.
Het geheime recept van de koekjes wordt door de kerk bewaard en een paar weken vóór het festival aan de bakkerijen verstrekt, en na 17 januari gaat het recept weer terug naar de kerk.
De koekjes hebben verschillende ingrediënten en verschijningsvormen. Er zijn er van marsepein, cake, bitterkoekjes (amandelspijs), met ei, citroen, aardbei, zoete sinaasappel, zoete aardappel poeder, anijs, enz.
De koekjes zijn meestal rond en niet groter dan vier centimeter in diameter (met een gewicht van niet meer dan tien gram), en zijn gestempeld met een kruis. Volgens de site zou het een Antoniuskruis zijn, maar het lijkt meer op een Maltees kruis.
Er zouden ook koekjes zijn met een klok of met een varken met een klokje om zijn nek.
Een aantal linken * * * * en een YouTube filmpje
Mijas (87 W16) Málaga Antoniuskapel en viering
De viering van de dag van Antonius op 17 januari heeft in Mijas wel een heel apart karakter. Er zijn de gebruikelijke activiteiten zoals de processie met het beeld van Antonius, het zegenen van huisdieren, een veiling van biggen en het verkopen van snoepgoed. Het is allemaal heel kleinschalig en dorps.
Het speciale bestaat uit het gooien van steentjes naar het beeld van Antonius, wat wordt gedaan door alleenstaande vrouwen en meisjes die op zoek zijn naar een partner. Er zouden op deze dag honderden vrouwen komen die zo hun kans op een partner willen vergroten. In het bijzonder wordt daarbij, naar verluid, gemikt op zijn gesl@chtsdeel, een lichaamsdeel dat in het leven van deze celibatair anders nooit wordt genoemd, waar nooit naar wordt verwezen. Zou het daardoor juist in deze functie extra potent zijn?
Antonius in zijn nis boven de ingang van de kapel is ook doelwit van de stenen. De vrouwen houden een rondedans voor de kapel, met bukken en door de knieën zakken.
Door dit ritueel, dat sinds de 15e eeuw van generatie op generatie is doorgegeven, is men al meerdere malen gedwongen geweest om het beeld te herstellen, zodat de Broederschap van St. Antonius besloot om een replica plaats bij de ingang van de kapel te plaatsen, maar de meisjes geven de voorkeur aan het origineel. Er wordt ook gesproken van een maximaal aantal van drie stenen dat men mag gooien, om de schade te beperken.

Er zijn nog twee andere plaatsen waar ik Antonius als bemiddelaar in man-vrouw relaties ben tegengekomen, te weten Lendelede en Oostvleteren (Vlaanderen), maar zo expliciet als het hier gebeurt, is toch wel uniek.
Zouden er ook andere heiligen op deze wijze als bemiddelaar worden benaderd?

contact: Adolfo Hartsuiker